مجله
اُمگا اسپیدمستر: ساعتی که بر ماه گام نهاد
این ساعت برای پیست‌های مسابقه طراحی شده بود، نه برای فضا. بااین‌حال ناسا آن را برگزید —پس از آن‌که منجمدش کرد، پخت، تکان داد و زیر فشار گذاشت— تا همراه هر فضانورد باشد. داستان تنها ساعتی که برای قدم‌زدن روی ماه تأیید صلاحیت شد.
در سال ۱۹۵۷، اُمگا در بیین ساعتی زمان‌نگار برای رانندگان مسابقه عرضه کرد: صفحه‌ای سیاه، عقربه‌هایی که با یک نگاه خوانده می‌شدند و مقیاس تاکی‌متر —برای نخستین‌بار— که به‌جای چاپ‌شدن روی صفحه، روی قاب دور صفحه حک شده بود. آن زمان هیچ‌کس در اُمگا تصور نمی‌کرد این ساعت پیست سرانجام ۳۸۴٬۰۰۰ کیلومتر از نخستین پیچ دور شود.
هفت سال بعد، در ۱۹۶۴، خریداری ناشناس در یک جواهرفروشی در هیوستون زمان‌نگارهایی از چندین برند سفارش داد. آن خریدار ناسا بود. این سازمان برای برنامه جمینی آماده می‌شد و می‌خواست خدمه‌اش را به ساعتی مجهز کند که از سفر فضایی جان به‌در ببرد. نامزدها مجموعه‌ای از آزمون‌ها را پشت سر گذاشتند که مشهور شد: ۴۸ ساعت در دمای ۷۱ °C و سپس گذراندن آزمایش در −۱۸ °C، خلأ، رطوبت ۹۳٪، ضربه‌های ۴۰ g، لرزش و جو اکسیژن خالص. در پایان، فقط یک ساعت هنوز در محدودهٔ مجاز کار می‌کرد: اسپیدمستر. ناسا در ۱ مارس ۱۹۶۵ آن را «برای همهٔ پروازهای فضایی سرنشین‌دار تأیید صلاحیت‌شده» اعلام کرد. هیچ زمان‌نگار مچی دیگری هرگز با همین شرایط چنین تأییدیه‌ای نگرفته است.
سه ماه بعد، در ۳ ژوئن ۱۹۶۵، ادوارد وایت دریچهٔ جمینی ۴ را گشود و نخستین آمریکایی شد که در خلأ شناور شد. روی آستین چپ لباسش، روی لباس فضایی، یک اسپیدمستر بسته شده بود — ساعتی که در عکس‌های رسمی مأموریت دیده می‌شود. ساعت مسابقه به ساعت فضانوردی بدل شده بود.
در ۲۱ ژوئیهٔ ۱۹۶۹، باز آلدرین با اسپیدمستر خودش بر مچ دست از نردبان ماژول ماه‌نشین پایین آمد. نیل آرمسترانگ ساعت خود را در فضاپیما گذاشته بود: زمان‌سنج ماژول ایگل از کار افتاده بود و اسپیدمستر او جای آن را گرفت. بنابراین این ساعت آلدرین بود که نخستین بار بر ماه گام نهاد — و از آن روز اسپیدمستر لقب رسمی «مون‌واچ» را دارد.
بااین‌همه، بزرگ‌ترین افتخارش پیروزی نبود، بلکه نجات جان خدمه بود. در آوریل ۱۹۷۰، انفجار یک مخزن اکسیژن آپولو ۱۳ را به قایق نجاتی فضایی تبدیل کرد. برای بازگشت، خدمه باید با روشن‌کردن موتور به‌مدت دقیقاً ۱۴ ثانیه مسیر را اصلاح می‌کردند — بدون رایانهٔ داخل فضاپیما که برای صرفه‌جویی در انرژی خاموش شده بود. جک سویگرت این مانور را با اسپیدمستر خود زمان‌گیری کرد. چهارده ثانیه بعد، مسیر درست بود. ناسا جایزهٔ «سیلور اسنوپی» را به اُمگا اهدا کرد؛ نشان افتخاری که این سازمان به کسانی می‌دهد که در ایمنی یک خدمه نقش داشته‌اند.
بیش از نیم‌قرن بعد، اسپیدمستر پروفشنال همچنان در فهرست محصولات است — و همچنان برای پرواز تأیید صلاحیت شده. موتور آن، مانند سال ۱۹۶۹، با دست کوک می‌شود: در فضا به باتری اعتماد نمی‌کنند. شاید این همان تجمل واقعی ساعت‌سازی باشد: نه طلا و نه پیچیدگی‌های فنی، بلکه برگهٔ آزمون‌های سال ۱۹۶۵ که هیچ‌کس دیگری هرگز از پسش برنیامده است.
1. تورستن بولتن — مالکیت عمومی (اهدای اثر از سوی پدیدآورنده)
2. ناسا / جیمز مک‌دیویت، ۱۹۶۵ — مالکیت عمومی
3. ناسا / نیل آرمسترانگ، ۱۹۶۹ — مالکیت عمومی
4. ناسا / چارلز کنراد، ۱۹۶۹ — مالکیت عمومی
ویکی‌مدیا کامنز