ΠΕΡΙΟΔΙΚΌ

Omega Speedmaster: το ρολόι που περπάτησε στο φεγγάρι

Σχεδιάστηκε για τις πίστες αγώνων αυτοκινήτου, όχι για το διάστημα. Κι όμως, αυτή επέλεξε η NASA — αφού πρώτα την πάγωσε, την έψησε, την ταρακούνησε και τη συνέθλιψε — για να συνοδεύει κάθε αστροναύτη. Η ιστορία του μοναδικού ρολογιού που πιστοποιήθηκε για να περπατήσει στο φεγγάρι.

Το 1957, η Omega παρουσίασε στη Μπιέν ένα χρονογράφο σχεδιασμένο για οδηγούς αγώνων αυτοκινήτου: μαύρο καντράν, δείκτες που διαβάζονται με μια ματιά και μια κλίμακα ταχυμέτρου — για πρώτη φορά — χαραγμένη στη στεφάνη αντί τυπωμένη στο καντράν. Κανείς στην Omega δεν φανταζόταν τότε ότι αυτό το ρολόι αγώνων θα κατέληγε 384.000 χιλιόμετρα μακριά από την πρώτη στροφή.

Επτά χρόνια αργότερα, το 1964, ένας ανώνυμος αγοραστής παρήγγειλε χρονογράφους από διάφορες μάρκες σε ένα κοσμηματοπωλείο του Χιούστον. Ο αγοραστής ήταν η NASA. Η υπηρεσία προετοίμαζε το πρόγραμμα Gemini και ήθελε να εξοπλίσει τα πληρώματά της με ένα ρολόι ικανό να αντέξει στο διάστημα. Τα υποψήφια ρολόγια υποβλήθηκαν σε μια σειρά δοκιμών που έμεινε στην ιστορία: 48 ώρες στους 71 °C, έπειτα έκθεση στους −18 °C, κενό, υγρασία 93%, κραδασμοί 40 g, δονήσεις και ατμόσφαιρα καθαρού οξυγόνου. Στο τέλος, μόνο ένα ρολόι εξακολουθούσε να λειτουργεί εντός των ορίων ανοχής: το Speedmaster. Την 1η Μαρτίου 1965, η NASA το χαρακτήρισε «πιστοποιημένο για όλες τις επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις». Κανένας άλλος χρονογράφος χειρός δεν απέκτησε ποτέ την ίδια πιστοποίηση με αυτούς τους όρους.

Τρεις μήνες αργότερα, στις 3 Ιουνίου 1965, ο Έντουαρντ Γουάιτ άνοιξε τη θυρίδα του Gemini IV και έγινε ο πρώτος Αμερικανός που αιωρήθηκε στο κενό. Στο αριστερό μανίκι της στολής του, πάνω από τη διαστημική στολή, φορούσε ένα Speedmaster — ορατό στις επίσημες φωτογραφίες της αποστολής. Το αγωνιστικό ρολόι είχε γίνει ρολόι αστροναύτη.

Στις 21 Ιουλίου 1969, ο Μπαζ Όλντριν κατέβηκε τη σκάλα της σεληνακάτου με το δικό του ρολόι στον καρπό. Ο Νιλ Άρμστρονγκ, αντίθετα, είχε αφήσει το δικό του μέσα: το χρονόμετρο της μονάδας Eagle είχε χαλάσει και το Speedmaster του το αντικατέστησε. Έτσι, το ρολόι του Όλντριν πάτησε πρώτο στο φεγγάρι — και από εκείνη την ημέρα το Speedmaster φέρει το επίσημο παρατσούκλι «Moonwatch».

Ωστόσο, η μεγαλύτερη διάκρισή του δεν είναι μια νίκη, αλλά μια διάσωση. Τον Απρίλιο του 1970, η έκρηξη μιας δεξαμενής οξυγόνου μετέτρεψε το Apollo 13 σε διαστημική σωσίβια λέμβο. Για να επιστρέψει, το πλήρωμα έπρεπε να διορθώσει την πορεία ανάβοντας τον κινητήρα ακριβώς για 14 δευτερόλεπτα — χωρίς τον υπολογιστή του σκάφους, που είχε απενεργοποιηθεί για εξοικονόμηση ενέργειας. Ο Τζακ Σουίγκερτ χρονομέτρησε τον ελιγμό με το Speedmaster του. Δεκατέσσερα δευτερόλεπτα αργότερα, η πορεία ήταν σωστή. Η NASA απένειμε στην Omega το «Silver Snoopy Award», τη διάκριση που απονέμει η υπηρεσία σε όσους συνέβαλαν στην ασφάλεια ενός πληρώματος.

Πάνω από μισό αιώνα αργότερα, το Speedmaster Professional εξακολουθεί να βρίσκεται στον κατάλογο — και παραμένει πιστοποιημένο για πτήση. Ο μηχανισμός του κουρδίζεται με το χέρι, όπως το 1969: στο διάστημα δεν εμπιστεύονται τις μπαταρίες. Ίσως αυτό να είναι η αληθινή πολυτέλεια της ωρολογοποιίας: όχι ο χρυσός ή οι επιπλοκές, αλλά ένα φύλλο δοκιμών του 1965 που κανένα άλλο ρολόι δεν κατάφερε ποτέ να περάσει.

← Περιοδικό