DERGI

Bugatti Type 35: Tarihin en çok yarış kazanan otomobili

1924’te Lyon’da lastikleri yüzünden kazanamadan yarışlara başladı. Ardından, öncesinde ya da sonrasında hiçbir otomobilin ulaşamadığı kadar çok yarış kazandı — bunların arasında art arda beş Targa Florio zaferi de vardı. Molsheim’da doğan ve koleksiyonluk otomobillerin mutlak nesnesine dönüşen Ettore Bugatti’nin küçük mavi otomobilinin portresi.

3 Ağustos 1924’te, Lyon-Givors pistinde küçük mavi bir otomobil Avrupa Grand Prix’sinin start çizgisine gelir. O güne dek hiçbir yarış otomobilinin olmadığı kadar güzeldir: at nalı biçimli radyatör, gövdesi bir uçak gövdesi gibi incelerek uca doğru daralır ve tüm padokta konuşulan tekerlekler — dökme alüminyum alaşımdan, sekiz düz kollu jantlar; dünyada bir ilk ve bizzat Ettore Bugatti’nin tasarımı. O gün Type 35 kazanamaz: kötü vulkanize edilmiş lastikleri yüksek hızda parçalanır. Öfkeden deliye dönen Ettore, kaçırdığı bu fırsattan uzun süre söz edecektir. Pistte kimse, sahneye çıkışı hüsranla sonuçlanan bu otomobilin tüm zamanların en çok zafer kazanan otomobili olacağını tahmin etmez.

Type 35’in tarifi üç fikirden oluşur. Birincisi hafiflik: yaklaşık 750 kilo, yüksek devirlere çıkabilen iki litrelik sıralı sekiz silindirli motor ve mühendisleri hayran bırakan rijitlikte bir şasi. İkincisi işlevsel güzellik: heykeltıraşların oğlu ve kardeşi Bugatti’de hiçbir şey süs olsun diye yapılmaz; her şey tasarlanır — kuyum işi gibi parlatılmış içi boş ön aks bile. Son olarak devrim niteliğinde bir ticari fikir: Type 35 satışa sunulur. Diğer üreticiler Grand Prix otomobillerini fabrika takımları için saklarken Molsheim, bedelini ödeyebilecek her centilmen pilota aynı makineyi teslim eder. Her pazar onlarca özel pilot Type 35’lerle start alır — ve her pazar Avrupa’nın bir yerinde bir Bugatti kazanır.

Başarı listesi inanılmaz boyutlara ulaşır: tüm versiyonlar bir arada sayıldığında — tepe tırmanışları, Grand Prix’ler, ulusal yarışlar — on yılda iki bin zafer elde ettiği sıkça dile getirilir. Bazıları efsaneleşmiştir. Dünyanın en zorlu yarışı sayılan Sicilya dağ yarışı Targa Florio, 1925’ten 1929’a kadar art arda beş kez kazanılır. 1926 Üreticiler Dünya Şampiyonası Molsheim’ın olur. 1929’da ise özel bir Type 35B, gizemli « Williams » lakaplı William Grover-Williams’ın direksiyonunda ilk Monako Grand Prix’sini kazanır; Grover-Williams geleceğin İngiliz ajanı, sürgünde ölecek bir isimdir.

Otomobilin kahramanları da vardır. Monakolu Louis Chiron, küçük mavi otomobille peş peşe zaferler kazanır — Bugatti daha sonra bir hiper otomobile onun adını verecektir. Çekoslovak Elisabeth Junek, 1928 Targa Florio’sunda en iyi fabrika takımlarına karşı lider giderken lastiği patlar: neredeyse bir yüzyıl sonra hâlâ tarihin en büyük Grand Prix pilotu sayılır.

Bugün Type 35, otomobil dünyasında Stradivarius’un keman dünyasındaki karşılığıdır: her örneği kimliği belirlenmiş, geçmişi kayda geçirilmiş ve izlenen bir nesne. 35 ailesinden yaklaşık 340 şasi üretildi; belgeleri en eksiksiz olanlar iki ila altı milyon dolar arasında el değiştirirken, başarı geçmişi güçlü örnekler bu rakamın çok üzerine çıkar. 2024’te, yüzüncü yıl dönümünde Bugatti, yüz yıl önceki o kaçırılmış fırsatın tam gününde, yeniden keşfedilen Lyon pistinde bir Type 35’i tura çıkardı. Bu kez lastikler dayandı.

← Dergi