مجله

بوگاتی تایپ ۳۵: پیروزترین خودروی مسابقه‌ای تاریخ

این خودرو در سال ۱۹۲۴ در لیون، به‌دلیل لاستیک‌هایش، بدون پیروزی آغاز به کار کرد. سپس بیش از هر خودروی دیگری، پیش یا پس از خود، مسابقه برد — از جمله پنج دوره پیاپی تارگا فلوریو. پرتره‌ای از بوگاتی آبی کوچک اتوره، زادهٔ مولشایم، که به شیء کلکسیونیِ بی‌همتا بدل شد.

در ۳ اوت ۱۹۲۴، در پیست لیون-ژیوور، خودروی آبی‌رنگ کوچکی در گرندپری اروپا به خط آغاز می‌رسد. زیبایی‌اش در میان خودروهای مسابقه‌ای پیش از خود بی‌همتاست: رادیاتوری نعل‌اسبی، بدنه‌ای باریک و نوک‌تیز همچون پیکرهٔ هواپیما، و چرخ‌هایی که همهٔ پدوک را به حرف می‌آورند — رینگ‌هایی از آلیاژ آلومینیوم ریخته‌گری‌شده، با هشت پرهٔ تخت؛ نخستین نمونه در جهان، طراحی‌شده به دست خود اتوره بوگاتی. آن روز، تایپ ۳۵ برنده نمی‌شود: لاستیک‌هایش که بد ولکانیزه شده‌اند، در سرعت بالا از هم می‌پاشند. اتوره خشمگین، مدت‌ها از این فرصت ازدست‌رفته حرف می‌زند. هیچ‌کس در پیست گمان نمی‌کند خودرویی که در ورودش ناکام مانده، پیروزترین خودروی همهٔ دوران‌ها خواهد شد.

فرمول تایپ ۳۵ بر سه ایده استوار است. نخست، سبکی: حدود ۷۵۰ کیلوگرم وزن، یک موتور دو لیتری هشت‌سیلندر خطی که دور موتور بالایی می‌گیرد، و شاسی‌ای که استحکامش تحسین مهندسان را برمی‌انگیزد. دوم، زیباییِ کارکردی: در بوگاتی، که پسر و برادرِ مجسمه‌سازان بود، چیزی صرفاً تزئینی نیست و همه‌چیز طراحی شده است — تا محور جلوی توخالی که همچون قطعه‌ای از هنر زرگری صیقل خورده. و سرانجام، ایده‌ای تجاری و انقلابی: تایپ ۳۵ برای فروش عرضه می‌شود. جایی که دیگر سازندگان خودروهای گرندپری‌شان را برای تیم‌های کارخانه‌ای نگه می‌دارند، مولشایم همان ماشین را به هر رانندهٔ جنتلمنِ توانای پرداخت می‌فروشد. هر یکشنبه ده‌ها رانندهٔ خصوصی با تایپ ۳۵ها مسابقه می‌دهند — و هر یکشنبه، جایی در اروپا، یک بوگاتی برنده می‌شود.

کارنامهٔ پیروزی‌ها تا مرز ناباوری فزونی می‌گیرد: معمولاً از دو هزار پیروزی در یک دهه، در همهٔ نسخه‌ها، سخن می‌گویند — از مسابقات تپه‌نوردی و گرندپری‌ها تا رقابت‌های ملی. بعضی از آن‌ها افسانه‌ای شدند. تارگا فلوریو، مسابقهٔ کوهستانی سیسیل که سخت‌ترین مسابقهٔ جهان دانسته می‌شود، از ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ پنج بار پیاپی به چنگ می‌آید. قهرمانی جهان سازندگان در سال ۱۹۲۶ از آنِ مولشایم است. و در ۱۹۲۹، یک تایپ ۳۵بی خصوصی نخستین گرندپری موناکو را می‌برد؛ پشت فرمان ویلیام گروور-ویلیامز، «ویلیامز» مرموز، مأمور آیندهٔ بریتانیا که در تبعیدگاه جان باخت.

این خودرو قهرمانان خودش را هم دارد. لویی شیرون، اهل موناکو، با بوگاتی آبی کوچک پی‌درپی پیروز می‌شود — بوگاتی بعدها نام او را بر یک ابرخودرو می‌گذارد. الیزابت یونک، رانندهٔ چکسلواکی، در تارگا فلوریوی ۱۹۲۸ در برابر بهترین تیم‌های کارخانه‌ای پیشتاز است، تا آنکه پنچر می‌شود. نزدیک به یک قرن بعد، هنوز او را بزرگ‌ترین رانندهٔ زن گرندپری در تاریخ می‌دانند.

امروز، تایپ ۳۵ برای خودرو همان جایگاهی را دارد که استرادیواریوس برای ویولن: شیئی که هر نمونه‌اش شناسایی، تاریخ‌نگاری و پیگیری شده است. حدود ۳۴۰ شاسی از خانوادهٔ ۳۵ ساخته شد؛ نمونه‌هایی که اسنادشان کامل‌تر است، بین دو تا شش میلیون دلار دست‌به‌دست می‌شوند و نمونه‌های دارای کارنامهٔ درخشان بسیار گران‌ترند. در سال ۲۰۲۴، به مناسبت صدمین سالگرد، بوگاتی یک تایپ ۳۵ را به پیست بازیافتهٔ لیون برد — درست صد سال پس از آن فرصت ازدست‌رفته. این بار لاستیک‌ها دوام آوردند.

← مجله