MAGAZYN
Bugatti Type 35: najbardziej zwycięski samochód wyścigowy w historii
Zadebiutowała w Lyonie w 1924 roku, ale nie wygrała z powodu opon. Później zwyciężyła w większej liczbie wyścigów niż jakikolwiek samochód przed nią i po niej — w tym pięć razy z rzędu w Targa Florio. Portret małego błękitnego auta Ettore Bugattiego, stworzonego w Molsheim i przemienionego w obiekt kolekcjonerski najwyższej próby.

3 sierpnia 1924 roku na torze Lyon-Givors mały niebieski samochód staje na starcie Grand Prix Europy. Jest piękny jak żaden samochód wyścigowy przed nim: chłodnica w kształcie podkowy, nadwozie zwężające się niczym kadłub samolotu i koła, o których mówi cały padok — odlewane felgi ze stopu aluminium, z ośmioma płaskimi ramionami, pierwsze takie na świecie, zaprojektowane przez samego Ettore Bugattiego. Tego dnia Type 35 nie wygrywa: źle zwulkanizowane opony rozpadają się przy dużej prędkości. Ettore wpada w gniew i długo będzie rozpamiętywał tę zmarnowaną szansę. Nikt na torze nie przypuszcza, że samochód, który właśnie nie zaliczył udanego debiutu, stanie się najbardziej zwycięskim autem wszech czasów.

Recepta na Type 35 opiera się na trzech pomysłach. Po pierwsze, lekkość: około 750 kilogramów, dwulitrowy silnik rzędowy ośmiocylindrowy, który wkręca się na wysokie obroty, oraz podwozie, którego sztywność budzi podziw inżynierów. Po drugie, funkcjonalne piękno: u Bugattiego, syna i brata rzeźbiarzy, nic nie jest wyłącznie ozdobą, a wszystko zostaje zaprojektowane — aż po wydrążoną przednią oś, wypolerowaną jak dzieło złotnicze. Wreszcie rewolucyjny pomysł biznesowy: Type 35 można kupić. Podczas gdy inni producenci zatrzymywali samochody Grand Prix dla swoich fabrycznych zespołów, Molsheim dostarczało tę samą maszynę każdemu gentleman driverowi, którego było na nią stać. W każdą niedzielę na starcie stawały dziesiątki prywatnych kierowców w Type 35 — i w każdą niedzielę gdzieś w Europie wygrywało Bugatti.

Lista sukcesów rozrasta się do niewiarygodnych rozmiarów: często przytacza się liczbę dwóch tysięcy zwycięstw w ciągu dekady, we wszystkich wersjach — w wyścigach górskich, Grand Prix i zawodach krajowych. Niektóre triumfy przeszły do legendy. Targa Florio, sycylijski wyścig górski uchodzący za najtrudniejszy na świecie, Type 35 wygrywa pięć razy z rzędu, od 1925 do 1929 roku. W 1926 roku Molsheim zdobywa mistrzostwo świata producentów. A w 1929 roku prywatny Type 35B wygrywa pierwsze Grand Prix Monako, prowadzony przez Williama Grovera-Williamsa, tajemniczego „Williamsa”, przyszłego brytyjskiego agenta, który zginął w obozie deportacyjnym.

Samochód ma też swoich bohaterów. Monakijczyk Louis Chiron odnosi kolejne zwycięstwa w małym niebieskim aucie — Bugatti nazwie później jego imieniem hipersamochód. Czechosłowaczka Elisabeth Junek prowadzi w Targa Florio 1928 przed najlepszymi zespołami fabrycznymi, aż przebicie opony odbiera jej szansę na zwycięstwo. Niemal sto lat później nadal uważa się ją za najwybitniejszą zawodniczkę Grand Prix w historii.
Dziś Type 35 jest dla motoryzacji tym, czym Stradivarius dla skrzypiec: każdy egzemplarz jest zidentyfikowany, ma udokumentowaną historię i jest śledzony. Zbudowano około 340 podwozi z rodziny 35; najlepiej udokumentowane egzemplarze zmieniają właściciela za dwa do sześciu milionów dolarów, a te z imponującym dorobkiem wyścigowym osiągają znacznie wyższe ceny. W 2024 roku, z okazji stulecia, Bugatti przejechało Type 35 po odnalezionym na nowo torze w Lyonie — dokładnie sto lat po zmarnowanej szansie. Tym razem opony wytrzymały.
1. Fot.: Wolfgang Moroder — CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons
2. Agence Rol, 1924 — Bibliothèque nationale de France (Gallica) — domena publiczna
3. Agence Rol, 1928 — Bibliothèque nationale de France (Gallica) — domena publiczna
4. Fot.: DK58 (Renaud) — CC BY 2.0 — Wikimedia Commons
Źródła: Wikimedia Commons · Gallica / Bibliothèque nationale de France