DERGI
İki yaz arasında örgütlenmek ve harekete geçmek için dokuz ay
Görüş yazısı
Marie-Christine Corfù
Yapay zekâ yardımıyla yazdığım ilk metin bu. Açık konuşayım: fikirler, inançlar ve düzeltmeler bana ait — onları elle yazdım, ardından yeniden okudum. Yapay zekâ, metni biçimlendirmeme yardımcı oldu. Bu metnin altına imzamı atıyorum ve sorumluluğunu üstleniyorum.
Dokuz ay… Dokuz ay mı?
Böylesi bir ekolojik, ekonomik — ve her şeyden önce insani — kıyımı olabildiğince önlemek için.
2026 yazından ne öğrenmeliyiz?
Zaten önlenmesi çok zor, yıkıcı pek çok iklim felaketi var; üstelik bunlar hem insanı hem de insanın çok ihtiyaç duyduğu doğayı zayıflatıyor. Bizim için ve arkamızdan gelecek çocuklarımızla torunlarımız için.
Bu satırları bir akşam gazeteyi elimden bırakırken elle yazdım. Kimseden bir şey istemiyorlardı. Yalnızca aklımdan çıkmayan bir soru soruyorlardı: dokuz ay.
Dokuz ay, büyük yangınların olmadığı yılın süresi. Ekim, kasım, aralık, ocak — ilk sıcak günlere kadar. Ormanın, neredeyse kimsenin yapmadığı bir işi beklediği dokuz ay.
Çünkü bir yangın ağustosta kazanılmaz. Şubat ayında — artık kimsenin ormanlardan söz etmediği ayların sessizliğinde — kazanılır ya da kaybedilir.
Ormanda yürüyen herkesin görebileceği şeyler
Orman mühendisi olmaya gerek yok. Orman altı sıkışık. Çalılar ilk dallara kadar yükseliyor ve ateşi ağaçların tepesine taşıyan kusursuz merdivenlere dönüşüyor. Eskiden kamyonların geçtiği yollar kapanıyor. Parçalara bölünmüş, miras kalmış, yarı yarıya unutulmuş özel araziler artık kimse tarafından bakılmıyor. Yerleşim alanlarının kıyısında bitki örtüsü panjurlara kadar dayanıyor.
Bu işin gizemli bir yanı yok. İnsan, zaman ve emek istiyor. Eksik olan da tam olarak bunlar — aynı sırada başka insanlar iş bulamıyor.
Tek cümleyle fikir
Yılın dokuz ayında ormanın kimsenin yapmadığı bir işe ihtiyacı var; insanlar ise yıl boyunca bulamadıkları bir işi arıyor. İkisini buluşturalım.
Dayanışma kılığına sokulmuş bir ceza olarak değil, bir meslek olarak: sonbahardan ilkbahara kadar işe alınan, ücret alan, eğitim gören, donatılan ve meslekten kişilerce yönlendirilen mevsimlik orman bakım ekipleri. Bir sözleşme, bir maaş ve sonunda bir mesleki yeterlilik.
Yapacakları işler son derece somut: yolların ve evlerin çevresini temizlemek, yardım ekiplerinin ulaşacağı patikaları yeniden açmak, aşırı sıklaşmış orman altını seyreltmek, su noktalarının bakımını yapmak, yaşlı ya da uzakta yaşayan arazi sahiplerine artık tek başlarına yapamadıkları işlerde yardımcı olmak.
Önerin, asla zorlama
Önemli kelime önermek. İş arayan birine destek olmak doğrudur ve buna dokunulmamalı. Ama isteyene, adil ücret ödenen, ardında bir beceri ve ayakta kalan bir orman bırakan yararlı bir iş sunmak, beklemekten daha iyidir.
Zorunluluk, bir mesleği yaptırıma dönüştürür. Üstelik kimse, dik bir yamaçta, zorla oraya gönderilmiş birine motorlu testere emanet etmez. Burada gönüllülük bir incelik değil, güvenlik koşuludur.
Hesap basit ve her iklimde geçerli. Yanan bir hektar; uçak saatlerine, takviye ekiplerine, tazminatlara, yeniden dikim çalışmalarına — bazen de canlara — mal olur. Bakımı yapılmış bir hektar ise başka durumda bekleyen insanlara ödenen emek saatlerine mal olur.
Birkaç hafta sonunu ayıracak olanlar
Bu işlerin yanında, biraz zamanını gönüllü olarak verecek insanlar da var; hem de her yerde: doğa yürüyüşçüleri, avcılar, dernekler, tepelerini seven sakinler. Eksik olan tek şey bir işaret — verdikleri saat için somut bir takdir. Cömertliklerini satın almak için değil, bunun değerli olduğunu göstermek için.
Üç koşul ve bir dördüncüsü
Eğitim: orman işleri her yıl yaralanmalara ve ölümlere yol açıyor; doğaçlama yapılamaz. Gözetim: iyi niyetlilerin rastgele çabalarına göre değil, profesyonellerin yetkisi altında bir planla çalışmak. Süreklilik: her yıl yenilenen bir düzenek; ilk yağmurda unutulacak, felaket sonrasında yapılmış bir duyuru değil.
Bir de daha az teknik olan dördüncü koşul: saygı. Bu kadınlar ve erkekler bir istihdam politikasının figüranları olmayacak. Sonucu asla görünmeyen — çünkü çıkmayan bir yangın manşet olmaz — zor, kirli ve vazgeçilmez bir iş yapacaklar.
Bunu hayata geçirecek olanlara
Bu yaz itfaiyecilere teşekkür edeceğiz. Bunu içtenlikle söyleyeceğiz; bunu fazlasıyla hak ediyorlar. Ama onlara teşekkür etmenin en iyi yolu ağustosta alkışlamak değil; ocak ayında, daha zor yanan bir orman sunmaktır.
Bunların hiçbiri tek bir ülkeye özgü değil. Ormanın evlere değdiği ve insanların iş aradığı her yerde aynı buluşma mümkün. Yazlar artık kıtadan kıtaya birbirine benziyor; onlardan önce gelen dokuz ay da öyle.
Bir hükümet — bizimki ya da bir başkası — bunu hayata geçirdiği gün, daha közleri soğumamış küllerin önünde duyurulan on planın sağlayacağından daha fazlasını herkesin güvenliği için yapmış olacak.
O gün şapkamı çıkaracağım.
— Marie-Christine Corfù