مجله
نه ماه میان دو تابستان برای برنامه‌ریزی و اقدام
یادداشت
نوشتهٔ ماری-کریستین کورفو
این نخستین متنی است که با کمک هوش مصنوعی می‌نویسم. برای روشن شدن موضوع: ایده‌ها، باورها و اصلاحات از آنِ من‌اند؛ آن‌ها را با دست نوشتم و سپس بازخوانی کردم. هوش مصنوعی کمک کرد آن‌ها را صورت‌بندی کنم. این متن را امضا می‌کنم و مسئولیتش را می‌پذیرم.
نه ماه… نه ماه؟
برای جلوگیری تا حد امکان از چنین فاجعهٔ زیست‌محیطی و اقتصادی — و بیش از همه، انسانی.
از تابستان ۲۰۲۶ چه باید بیاموزیم؟
هم‌اکنون هم بلاهای اقلیمیِ ویرانگر و بسیار دشوار برای پیشگیری بیش از اندازه‌اند؛ بلاهایی که افزون بر آن، انسان و طبیعتی را که این‌همه به آن نیاز دارد، آسیب‌پذیرتر می‌کنند. برای ما و برای کسانی که پس از ما می‌آیند: فرزندان و نوه‌هایمان.
این سطرها را یک شب با دست نوشتم، وقتی روزنامه را زمین گذاشتم. از کسی چیزی نمی‌خواستند. فقط پرسشی را مطرح می‌کردند که دیگر رهایم نکرد: نه ماه.
نه ماه، مدت سالی است که آتش‌سوزی‌های بزرگ ندارد. اکتبر، نوامبر، دسامبر، ژانویه — تا نخستین روزهای گرم. نه ماهی که جنگل در آن منتظر کاری می‌ماند که تقریباً هیچ‌کس انجامش نمی‌دهد.
چون آتش‌سوزی را در اوت نمی‌توان برد. پیروزی یا شکست در فوریه رقم می‌خورد — در سکوت ماه‌هایی که دیگر کسی از جنگل‌ها حرف نمی‌زند.
چیزی که هر کسی هنگام قدم زدن در جنگل می‌بیند
لازم نیست جنگلبان باشید. زیرِ درختان انباشته و درهم است. بوته‌ها تا نخستین شاخه‌ها بالا می‌آیند و نردبان‌هایی عالی برای رساندن آتش به تاج درختان می‌سازند. راه‌هایی که زمانی کامیون از آن‌ها می‌گذشت، بسته می‌شوند. قطعه‌زمین‌های خصوصی، تکه‌تکه‌شده، به‌ارث‌رسیده و نیمه‌فراموش‌شده را دیگر کسی نگهداری نمی‌کند. و در حاشیهٔ شهرک‌های مسکونی، پوشش گیاهی به کرکره‌ها می‌رسد.
این کار هیچ چیز اسرارآمیزی ندارد. نیروی انسانی، وقت و دست می‌خواهد. درست همین‌ها کم است — در حالی که هم‌زمان عده‌ای دیگر کار ندارند.
ایده در یک جمله
جنگل در نه ماه از سال به کاری نیاز دارد که کسی انجامش نمی‌دهد؛ مردم در تمام طول سال دنبال شغلی می‌گردند که پیدا نمی‌کنند. این دو را به هم برسانیم.
نه به‌عنوان تنبیهی در لباس همبستگی، بلکه به‌عنوان یک حرفه: گروه‌های فصلیِ نگهداری جنگل که از پاییز تا بهار استخدام شوند، دستمزد بگیرند، آموزش ببینند، مجهز شوند و زیر نظر افراد حرفه‌ای کار کنند. قراردادی، حقوقی و صلاحیتی که در پایان به دست می‌آید.
کارشان کاملاً مشخص است: پاک‌سازی حاشیهٔ جاده‌ها و خانه‌ها، بازگشایی مسیرهایی که نیروهای امدادی از آن‌ها می‌رسند، تنک کردن زیرِ درختانِ بیش از حد انبوه، نگهداری منابع آب و کمک به مالکان سالخورده یا دور از ملک تا کارهایی را انجام دهند که دیگر به‌تنهایی از پسشان برنمی‌آیند.
پیشنهاد، هرگز اجبار
واژهٔ مهم پیشنهاد است. جبران مالی برای کسی که دنبال کار می‌گردد عادلانه است و نباید دست بخورد. اما پیشنهاد شغلی مفید و منصفانه‌پرداخت‌شده به هر کس که بخواهد، شغلی که مهارتی برایش باقی بگذارد و جنگلی سرپا، از انتظار بهتر است.
اجبار، حرفه را به مجازات تبدیل می‌کند. و اره‌برقی را در شیبی تند به دست کسی نمی‌دهند که به زور او را به آنجا فرستاده‌اند. اینجا داوطلبانه بودن ظرافتی تشریفاتی نیست: شرط ایمنی است.
حساب‌وکتاب ساده است و در هر اقلیمی صدق می‌کند. یک هکتارِ سوخته هزینهٔ ساعت‌ها پرواز هواپیما، ستون‌های کمکی، غرامت‌ها و کاشت دوباره را دارد — و گاهی جان انسان‌ها را. نگهداری یک هکتار، هزینهٔ ساعت‌های کار انسانی است که به افرادی دستمزد می‌دهد که در غیر این صورت منتظر می‌ماندند.
و کسانی که چند آخر هفته وقت می‌گذارند
در کنار این شغل‌ها، همهٔ کسانی هستند که کمی از وقتشان را می‌گذارند و همین حالا همه‌جا حضور دارند: پیاده‌گردها، شکارچیان، انجمن‌ها و ساکنانی که تپه‌شان را دوست دارند. چیزی که کم دارند یک نشانه است — قدردانیِ ملموس از ساعتی که داده‌اند. نه برای خریدن سخاوتشان، بلکه برای گفتن اینکه این کارشان اهمیت دارد.
سه شرط و یک شرط چهارم
آموزش: کار جنگلداری هر سال زخمی می‌کند و جان می‌گیرد؛ نمی‌شود آن را سرسری انجام داد. نظارت: کار بر اساس برنامه و زیر نظر متخصصان، نه بر پایهٔ اتفاق و نیت خیر. تداوم: برنامه‌ای که هر سال تکرار شود، نه وعده‌ای پس از فاجعه که با نخستین باران فراموش شود.
و شرط چهارمی که کمتر فنی است: احترام. این زنان و مردان سیاهی‌لشکرِ سیاست اشتغال نخواهند بود. کاری سخت، کثیف و ضروری انجام می‌دهند — کاری که نتیجه‌اش هرگز دیده نمی‌شود، چون آتشی که رخ نمی‌دهد تیتر یک نمی‌شود.
خطاب به کسانی که این کار را انجام خواهند داد
این تابستان بلد خواهیم بود از آتش‌نشانان تشکر کنیم. از صمیم قلب می‌گوییم و آن‌ها بی‌نهایت سزاوارش هستند. اما بهترین راه تشکر از آن‌ها کف زدن در اوت نیست: در ژانویه جنگلی به آن‌ها بدهیم که سخت‌تر آتش بگیرد.
هیچ‌یک از این‌ها به یک کشور بیش از کشور دیگر تعلق ندارد. هر جا جنگل به خانه‌ها می‌رسد و هر جا مردم دنبال کار می‌گردند، چنین پیوندی ممکن است. تابستان‌ها اکنون از یک قاره تا قارهٔ دیگر شبیه هم شده‌اند؛ نه ماهِ پیش از آن‌ها هم همین‌طور.
روزی که یک دولت — دولت ما یا دولتی دیگر — این طرح را عملی کند، بیش از ده برنامه‌ای برای امنیت همگان انجام داده که مقابل خاکسترهای هنوز گرم اعلام شده‌اند.
آن روز، کلاه از سر برمی‌دارم.
— Marie-Christine Corfù