MAGAZINE
Negen maanden tussen twee zomers om ons voor te bereiden en in actie te komen
Opinie
door Marie-Christine Corfù
Dit is de eerste tekst die ik met hulp van kunstmatige intelligentie schrijf. Voor alle duidelijkheid: de ideeën, overtuigingen en correcties zijn van mij — ik heb ze met de hand geschreven en daarna nagelezen. AI heeft me geholpen ze vorm te geven. Ik onderteken deze tekst en sta ervoor in.
Negen maanden… Negen maanden?
Om zo’n ecologische en economische ravage — en vooral het menselijke leed — zo veel mogelijk te voorkomen.
Wat moeten we leren van deze zomer van 2026?
Er zijn al te veel klimaatrampen: verwoestend en zo moeilijk te voorkomen, terwijl ze bovendien mensen verzwakken, net als de natuur die ze zo hard nodig hebben. Voor ons, en voor wie na ons komt: kinderen en kleinkinderen.
Op een avond schreef ik deze regels met de hand, nadat ik de krant had neergelegd. Ze vroegen niemand iets. Ze stelden alleen een vraag die me niet meer losliet: negen maanden.
Negen maanden is het deel van het jaar zonder grote branden. Oktober, november, december, januari — tot de eerste hitte begint. Negen maanden waarin het bos wacht op werk dat bijna niemand doet.
Een brand win je niet in augustus. Je wint of verliest haar in februari — in de stilte van de maanden waarin niemand het nog over bossen heeft.
Wat iedereen ziet als die door het bos loopt
Je hoeft geen boswachter te zijn. De bosbodem is dichtgegroeid. Struikgewas reikt tot de eerste takken en vormt perfecte ladders waarlangs het vuur naar de boomtoppen kan klimmen. De paden waar vroeger een brandweerwagen reed, raken overwoekerd. Versnipperde, geërfde, half vergeten privépercelen worden door niemand meer onderhouden. En aan de rand van woonwijken raakt de begroeiing de luiken.
Dit werk is niet mysterieus. Het vraagt om mensen, tijd en handen. Precies daaraan ontbreekt het — terwijl anderen op hetzelfde moment zonder werk zitten.
Het idee in één zin
Negen maanden per jaar heeft het bos werk nodig dat niemand doet; het hele jaar door zoeken mensen naar werk dat ze niet kunnen vinden. Laten we die twee bij elkaar brengen.
Niet als straf vermomd als solidariteit, maar als beroep: seizoensbrigades voor bosonderhoud, die van de herfst tot de lente worden geworven, betaald, opgeleid, uitgerust en begeleid door vakmensen. Een contract, een salaris en een kwalificatie als resultaat.
Hun werk is heel concreet: de omgeving van wegen en huizen vrijmaken, de routes heropenen waarlangs hulpdiensten aankomen, te dicht struikgewas uitdunnen, waterpunten onderhouden en oudere of veraf wonende eigenaren helpen met wat ze niet meer alleen kunnen doen.
Aanbieden, nooit verplichten
Het belangrijke woord is aanbieden. Een uitkering voor iemand die werk zoekt is terecht, en daar mag niet aan worden getornd. Maar wie dat wil een nuttige baan aanbieden, tegen een eerlijk loon, waarmee diegene vaardigheden opdoet en het bos overeind helpt houden — dat is beter dan wachten.
Een verplichting zou een beroep in een straf veranderen. Je vertrouwt geen kettingzaag toe op een steile helling aan iemand die daar met dwang naartoe is gestuurd. Vrijwillige deelname is hier geen beleefd gebaar, maar een veiligheidsvoorwaarde.
De rekensom is eenvoudig en geldt in elk klimaat. Een hectare die afbrandt kost vlieguren, versterkingstroepen, schadevergoedingen en herbeplanting — soms levens. Een onderhouden hectare kost arbeidsuren, betaald aan mensen die anders zitten te wachten.
En wie een paar weekenden beschikbaar zou stellen
Naast deze banen zijn er mensen die wat van hun tijd willen geven, en die overal al bestaan: wandelaars, jagers, verenigingen, bewoners die van hun heuvel houden. Wat hun ontbreekt, is een teken — concrete erkenning dat het uur dat ze geven ertoe doet. Niet om hun vrijgevigheid af te kopen, maar om te laten zien dat die telt.
Drie voorwaarden, en een vierde
Opleiding: boswerk verwondt en doodt elk jaar mensen; je kunt het niet zomaar improviseren. Begeleiding: werken volgens een plan, onder gezag van vakmensen, niet op goed geluk. Duur: een regeling die elk jaar wordt voortgezet, geen aankondiging na een ramp die bij de eerste regen alweer vergeten is.
En een vierde, minder technische voorwaarde: respect. Deze vrouwen en mannen zijn geen figuranten in een werkgelegenheidsbeleid. Ze doen zwaar, vuil en onmisbaar werk — waarvan het resultaat nooit zichtbaar is, omdat een brand die niet uitbreekt het nieuws niet haalt.
Voor wie het gaat doen
Deze zomer zullen we de brandweerlieden bedanken. Dat zullen we oprecht doen, en ze verdienen het meer dan ooit. Maar de beste manier om hen te bedanken is niet om in augustus voor ze te applaudisseren: geef hun in januari een bos dat minder makkelijk afbrandt.
Niets hiervan hoort bij het ene land meer dan bij het andere. Overal waar bos aan huizen grenst, en overal waar mensen werk zoeken, kan dezelfde ontmoeting plaatsvinden. De zomers lijken inmiddels op elkaar, van continent tot continent; de negen maanden ervoor ook.
De dag waarop een regering — de onze of een andere — dit invoert, heeft ze meer voor ieders veiligheid gedaan dan met tien plannen die worden aangekondigd terwijl de as nog warm is.
Op die dag neem ik mijn hoed af.
— Marie-Christine Corfù