MAGAZYN
Dziewięć miesięcy między dwoma latami, by się przygotować i działać
Głos w debacie
Marie-Christine Corfù
To pierwszy tekst, który napisałam z pomocą sztucznej inteligencji. Żeby wszystko było jasne: pomysły, przekonania i poprawki są moje — zapisałam je ręcznie, a potem przeczytałam. AI pomogła mi nadać im formę. Podpisuję ten tekst i biorę za niego odpowiedzialność.
Dziewięć miesięcy… Dziewięć miesięcy?
By w jak największym stopniu zapobiec takim spustoszeniom ekologicznym i gospodarczym — a przede wszystkim ludzkim.
Czego powinniśmy się nauczyć z tego lata 2026 roku?
Klęsk klimatycznych jest już zbyt wiele: są niszczycielskie i tak trudne do uniknięcia, a ponadto osłabiają ludzi oraz przyrodę, której tak bardzo potrzebują. Dla nas i dla tych, którzy przyjdą po nas: dzieci i wnuków.
Pewnego wieczoru, odkładając gazetę, napisałam te zdania ręcznie. Niczego od nikogo nie żądały. Stawiały tylko pytanie, które nie dawało mi spokoju: dziewięć miesięcy.
Dziewięć miesięcy w roku bez wielkich pożarów. Październik, listopad, grudzień, styczeń — aż do pierwszych upałów. Dziewięć miesięcy, podczas których las czeka na pracę, której prawie nikt nie wykonuje.
Pożaru nie wygrywa się w sierpniu. Wygrywa się go albo przegrywa w lutym — w ciszy miesięcy, gdy nikt już nie mówi o lasach.
To, co każdy może dostrzec podczas spaceru po lesie
Nie trzeba być leśnikiem. Podszyt jest zarośnięty. Krzewy sięgają pierwszych gałęzi i tworzą idealne drabiny, którymi ogień wspina się do koron drzew. Drogi, którymi kiedyś przejeżdżała ciężarówka, zarastają. Rozdrobnionymi, odziedziczonymi i na wpół zapomnianymi prywatnymi działkami nikt już się nie zajmuje. A na skraju osiedli roślinność sięga okiennic.
Ta praca nie jest tajemnicza. Potrzeba do niej ludzi, czasu i rąk do pracy. Właśnie tego brakuje — podczas gdy inni w tym samym czasie nie mogą znaleźć zatrudnienia.
Pomysł w jednym zdaniu
Przez dziewięć miesięcy w roku las potrzebuje pracy, której nikt nie wykonuje; przez cały rok ludzie szukają zatrudnienia, którego nie mogą znaleźć. Połączmy te dwie sprawy.
Nie jako kary przebranej za solidarność, lecz jako zawodu: sezonowe brygady do prac leśnych, rekrutowane od jesieni do wiosny, opłacane, szkolone i wyposażane, pod nadzorem ludzi z branży. Umowa, wynagrodzenie i zdobyte kwalifikacje.
Zakres ich pracy jest bardzo konkretny: oczyszczanie otoczenia dróg i domów, ponowne otwieranie tras, którymi docierają służby ratunkowe, przerzedzanie zbyt gęstego podszytu, utrzymywanie punktów poboru wody oraz pomoc starszym właścicielom lub tym mieszkającym daleko w wykonaniu prac, z którymi nie mogą już sobie poradzić sami.
Proponować, nigdy zmuszać
Ważne jest słowo proponować. Świadczenia dla osób szukających pracy są słuszne i nie wolno ich ruszać. Ale zaoferowanie chętnym pożytecznej pracy za uczciwe wynagrodzenie, która pozostawi im konkretne umiejętności i pomoże zachować las — to lepsze niż czekanie.
Obowiązek zamieniłby zawód w karę. Nie powierza się piły łańcuchowej na stromym zboczu komuś, kogo wysłano tam pod przymusem. Dobrowolność nie jest tu uprzejmym gestem, lecz warunkiem bezpieczeństwa.
Rachunek jest prosty i sprawdza się w każdym klimacie. Pożar jednego hektara kosztuje godziny lotów, kolumny posiłków, odszkodowania i ponowne nasadzenia — czasem także życie. Utrzymanie jednego hektara wymaga godzin ludzkiej pracy, opłacanej osobom, które w przeciwnym razie czekałyby na zatrudnienie.
A także ci, którzy poświęciliby kilka weekendów
Obok tych miejsc pracy są wszyscy, którzy oddaliby trochę swojego czasu, a których już teraz można spotkać wszędzie: wędrowcy, myśliwi, stowarzyszenia, mieszkańcy kochający swoje wzgórze. Brakuje im znaku — konkretnego uznania, że poświęcona godzina ma znaczenie. Nie po to, by kupić ich hojność, lecz by powiedzieć, że się liczy.
Trzy warunki i czwarty
Szkolenie: praca leśna co roku prowadzi do obrażeń i śmierci; nie można jej improwizować. Nadzór: praca według planu, pod kierownictwem profesjonalistów, a nie na chybił trafił, według dobrych chęci. Czas trwania: program odnawiany co roku, a nie zapowiedź po katastrofie, o której zapomina się wraz z pierwszym deszczem.
I czwarty warunek, mniej techniczny: szacunek. Te kobiety i ci mężczyźni nie byliby statystami w polityce zatrudnienia. Wykonywaliby ciężką, brudną i niezbędną pracę — której rezultatów nigdy nie widać, bo pożar, do którego nie doszło, nie trafia na pierwsze strony gazet.
Do tych, którzy to zrobią
Tego lata podziękujemy strażakom. Zrobimy to szczerze i w pełni na to zasługują. Najlepszym sposobem, by im podziękować, nie jest jednak oklaskiwanie ich w sierpniu, lecz przekazanie im w styczniu lasu, który trudniej się pali.
To nie należy wyłącznie do jednego kraju. Wszędzie, gdzie las graniczy z domami, i wszędzie, gdzie ludzie szukają pracy, takie spotkanie jest możliwe. Lata stają się do siebie podobne na kolejnych kontynentach; dziewięć miesięcy, które je poprzedzają, także.
W dniu, w którym któryś rząd — nasz albo inny — wprowadzi to w życie, zrobi więcej dla bezpieczeństwa wszystkich niż dziesięć planów ogłoszonych, gdy popioły są jeszcze gorące.
Tego dnia zdejmę kapelusz.
— Marie-Christine Corfù