مجله
وار، ژیروند: تابستانِ اخگرها — و آنان که خط را نگه می‌دارند
بعضی تابستان‌ها را با ساحل‌هایشان به یاد می‌آوریم. این یکی را، در دو شهرستان که هشتصد کیلومتر از هم فاصله دارند، اول از همه با بوی دود به یاد خواهیم آورد؛ دودی که از پنجره‌هایی که فرصت بستنشان را پیدا نکردیم وارد خانه‌ها می‌شود.
در وار، آتش ۲۲ ژوئیه از بلندی‌های پونتوِس آغاز شد؛ میسترالی آن را پیش می‌راند که هر جرقه را به تهدیدی بدل می‌کرد. نزدیک به ۲۵۰۰ هکتار جنگل و بوته‌زارِ گاریگ سوخت. حدود ۱۲۰۰ آتش‌نشان شب و روز جای یکدیگر را گرفتند، در حالی که حدود ۴۰۰ تن از ساکنان پونتوِس و بارژول با عجله و یک ساک در دست، خانه‌هایشان را ترک کردند و به سوی مراکز اسکان موقتی رفتند که شتاب‌زده گشوده شده بود. آتش در جاهایی که گمان می‌رفت خاموش شده دوباره زبانه کشید؛ هواپیماها فوراً دوباره به کار گرفته شدند. این سازوکار بی‌رحم آتش‌سوزی‌های تابستانی است: تا وقتی همه‌چیز سیاه یا سبز نشده، هیچ‌چیز تمام نشده است.
در ژیروند — اینجا، خانه خودمان — چند روز بعد همان ماجرا تکرار شد؛ در سرزمینی که سال ۲۰۲۲، لا تِست-دو-بوش و لاندیراس را از یاد نبرده است. این بار هم آتش با وجود امکانات گسترده‌ای که به کار گرفته شد پیشروی کرد، تا جایی که استانداری FR-Alert را فعال کرد؛ همان آژیری که همه را در یک لحظه میخکوب می‌کند، تا دستور تخلیه چند شهر دیگر را بدهد. کسانی که آن را شنیده‌اند می‌دانند: دیگر خبر نیست، فرمان رفتن است. همان سه‌شنبه، در طول روز با نزدیک به چهارده مورد شعله‌ورشدن دوباره آتش مقابله شد و استاندار بی‌پرده گفت: آتش مهار نشده است. اما آتش‌بُرها پیشروی کردند — بیش از صدوبیست کیلومتر در یک روز پاک‌سازی شد — و ساکنان لوهایان، مریناک و اِزین توانستند به خانه‌هایشان برگردند.
آنان که وقتی همه می‌روند، می‌مانند
باید ساده و روشن نوشت: در حالی که هزاران نفر از شعله‌ها دور می‌شدند، زنان و مردانی به سوی آنها می‌رفتند. پیش از همه آتش‌نشانان — حرفه‌ای‌ها و داوطلبان؛ همسایه‌ها، پیشه‌وران و پرستارانی که زندگی روزمره‌شان را کنار می‌گذارند تا لباس خدمت به تن کنند. خلبانان هواپیماهای کانادایر و دش که در هوایی آشفته از گرما از کنار قله‌ها می‌گذرند. ژاندارم‌ها و پلیس‌ها، نیروهای پلیس شهرداری که در می‌زنند، سالمندان را تا خودروها می‌برند، جاده‌ها را ایمن می‌کنند و مراقب خانه‌های خالی می‌مانند تا اضطراب رفتن با ترس از غارت دوچندان نشود. شهرداران و کارکنان شهرداری که سالن‌های ورزشی را می‌گشایند؛ داوطلبانی که تخت‌های تاشو و بطری‌های آب را ردیف می‌کنند. این سطرها می‌خواهند به همه آنها یک چیز بگویند: سپاسگزاریم. این واژه کوچک است؛ کاری که آنها تاب آوردند کوچک نبود.
و آن سه‌شنبه، این سپاس بار سنگینی به خود گرفت؛ باری که هیچ‌کس نمی‌خواست بر دوشش باشد: در شب دوشنبه به سه‌شنبه، سرجوخه لوران مانسون، آتش‌نشان داوطلب سی‌وهشت‌ساله، هنگام مأموریت، در جاده‌ای در بوش-دو-رون جان باخت — چهارمین آتش‌نشانی که از آغاز ماه در فرانسه جان باخته است؛ پس از یک داوطلب جوان در ساووا و دو آتش‌نشان که اینجا، در ژیروند، در برابر آتشِ فرودگاه بوردو-مریناک جان باختند. داوطلب، مردی است که مجبور نبود — اما با این حال رفت. هشتادوهشت نفر دیگر هم از این آتش‌سوزی‌ها زخمی بیرون آمدند. این سطرها در برابر او و همکارانی که در خط مقدم جان باختند، در برابر عزیزانشان و هم‌رزمانشان در ایستگاه آتش‌نشانی سر تعظیم فرود می‌آورد؛ هم‌رزمانی که با سوگ بر دوش به آتش بازگشتند.
اما اضطراب را نمی‌شود تخلیه کرد
رفتن یعنی ده دقیقه فرصت برای انتخاب چیزهایی که اهمیت دارند: مدارک، داروها، گربه‌ای که دیگر پیدایش نمی‌کنیم، عکس‌ها. بعد نوبت انتظار است — بدترین جای ممکن —؛ زیر نظر گرفتن جهت باد در یک اپلیکیشن، تماس با همسایه‌ای که بیش از حد نزدیک مانده، و ندانستن اینکه فردا خانه هنوز سر جایش خواهد بود یا نه. بعضی‌ها به دیوارهایی سالم برگشتند که بوی دود می‌داد. بعضی دیگر چیزهای بیشتری از دست دادند: سقف‌ها، آشیانه‌ها، تجهیزات کشاورزی یا تاکستان‌داری، کندوها، حصارها، محصولاتی که هنوز در زمین بودند — نه فقط دارایی، که ابزار کار و در نتیجه روزهای آینده. برای آنها، آتش‌سوزی واقعاً خاموش نمی‌شود مگر پس از طی مراحل طولانی، کارشناسی خسارت و فصل‌های بازسازی.
با این همه، باید درباره آمار تلفات چیزی گفت: هنگام انتشار این سطرها، شعله‌ها جان هیچ‌یک از ساکنان را نگرفته‌اند؛ نه در وار و نه در ژیروند. خانه‌هایی سوخته و حاصلِ سال‌های کار آسیب دیده است — اما تخلیه‌ها کار خود را کردند. این شانس نیست: حاصل دقیق شجاعت عده‌ای و انضباط عده‌ای دیگر است — هشدارهایی که جدی گرفته شدند، رفتن‌هایی که به‌موقع پذیرفته شدند، و دستورهایی که رعایت شدند. اینکه تنها داغ‌های این تابستان، داغ مردانی باشد که از دیگران محافظت می‌کردند، همه‌چیز را درباره دِینی که به آنها داریم می‌گوید.
آتش چه چیزی به ما می‌گوید
سرانجام باید به آنچه این شعله‌ها روشن می‌کنند نگاه کنیم. فصل ۲۰۲۶ زودتر از هر فصلی که به یاد داریم آغاز شد: موج‌های گرمای پی‌درپی، خشکسالیِ تثبیت‌شده، و نزدیک به ۴۰ هزار هکتار زمین که از ژانویه تاکنون در فرانسه سوخته است. اینها دیگر حادثه‌های تابستانی نیستند؛ آب‌وهوای تازه تابستان‌های ما هستند. و در برابر آن، شجاعت آتش‌نشانان نمی‌تواند تنها سیاست ما باشد.
سازگاری‌ای که باید بیش از پیش بر خود تحمیل کنیم، نام‌های مشخصی دارد: واقعاً اطراف خانه‌ها را از علف و بوته پاک کنیم — این کار الزام قانونی است و پیش از هر چیز حفاظتی است؛ در شیوه ساخت‌وساز و مکان آن بازنگری کنیم؛ جنگل‌هایی با قابلیت اشتعال کمتر را نگهداری و متنوع کنیم؛ امکانات SDIS را متناسب با فصلی که طولانی‌تر می‌شود افزایش دهیم؛ از مدرسه فرهنگ خطرپذیری را بیاموزیم، همان‌طور که کارهای نجات‌بخش را یاد می‌گیریم. و بالاتر از همه اینها، به تعهد اقلیمی پایبند بمانیم — چون هر یک‌دهم درجه‌ای که از افزایشش جلوگیری کنیم، تابستان‌هایی اندکی کم‌اشتعال‌تر برای نسل‌های بعد به همراه دارد.
وار دوباره درخت خواهد کاشت، ژیروند هم دوباره درخت خواهد کاشت — پیش‌تر این کار را کرده است. اما درس ژوئیه برای همه ماست: آتش منتظر نمی‌ماند تا آماده شویم. باید پیش از آن آماده باشیم.
— تحریریه تروندو، با آدری