مجله
پیش از میم: نسلی که جوانی را ابداع کرد
آنها با رادیوی ترانزیستوری زیر بالش و تلویزیون در وسط اتاق نشیمن بزرگ شدند. بومرها پیش از آنکه هدف یک میم شوند، فرهنگ جوانان، رادیوی شبانه و ترانههای پرفروش تابستانی را پدید آوردند. تصویری صمیمانه از نسلی که میانجی انتقال خاطرههاست.
آنها در هیاهوی شادمانه پس از جنگ، میان سالهای ۱۹۴۶ و ۱۹۶۴، به دنیا آمدند؛ زمانی که گهوارهها سریعتر از کلاسهای درس پر میشدند. آنها را بومر، فرزندان انفجار زاد و ولد پس از جنگ، مینامند و نخستین نسلی بودند که با صفحهای در اتاق نشیمن و رادیویی در دسترس بزرگ شدند. پیش از آنها، کودکان به گرامافون والدینشان گوش میدادند؛ با آنها، خودشان پخش صدا را آغاز کردند. همین جابهجایی ساده — ورود تصویر و صدا به خانه — شیوه جوان بودن را برای همیشه تغییر داد.
تلویزیون همچون یک وسیله خانه وارد شد و به کانون خانه بدل گشت. در ایالات متحده، تلویزیون در دهه ۱۹۵۰ اتاقهای نشیمن را تسخیر کرد؛ در اروپا، تاجگذاری الیزابت دوم در ۲ ژوئن ۱۹۵۳ یکی از نخستین پخشهای زنده بزرگ و وحدتبخش را برای میلیونها خانه به ارمغان آورد. شبها صندلیها را نزدیک میکردند، نور را کم میکردند و یک برنامه را با هم میدیدند — اغلب تنها برنامهای که از تنها شبکه موجود پخش میشد. برای کودکان انفجار زاد و ولد، آن شبنشینیهای تلویزیونی آتشِ دورهمی روزگار مدرن بود: داستانی واحد که در زمانی واحد برای سراسر یک کشور روایت میشد.

بعد موسیقی از اتاق نشیمن بیرون رفت. در اواخر ۱۹۵۴، Regency TR-1، نخستین گیرنده ترانزیستوریِ عرضهشده به بازار، در دست جا میشد؛ در ۱۹۵۷، Sony TR-63 در جیب پیراهن جا میگرفت. برای نخستین بار، یک نوجوان رادیوی خودش را داشت — و در نتیجه موسیقی خودش را. زیر بالش، Radio Luxembourg را میگرفتند؛ در فرانسه، «Salut les copains» از سال ۱۹۵۹ جوانان را در Europe n° 1 گرد هم آورد؛ در ۱۹۶۴، Radio Caroline از عرشه کشتیای در آبهای دور از انگلستان برنامه پخش کرد. راک الویس، رادیوی شبانه، ترانههای پرفروش تابستان: فرهنگ جوانان تازه متولد شده بود.

این نسل همچنین رویداد جهانیِ زنده را ابداع کرد. در ۹ فوریه ۱۹۶۴، حدود ۷۳ میلیون آمریکایی بیتلز را در برنامه اد سالیوان تماشا کردند — رکوردی برای آن زمان. در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹، صدها میلیون بیننده تلویزیونی در برابر نخستین گامها بر ماه که در سراسر جهان پخش میشد، نفسشان را حبس کردند. چند هفته بعد، در اوت ۱۹۶۹، وودستاک موسیقی متن یک دهه را فراهم کرد. با هم و در یک لحظه، چیزی بزرگتر از خود را تماشا کردن: بومرها نخستین کسانی بودند که این را آموختند و هرگز فراموش نکردند.

با این همه، واژهای که آنها را مینامد به طعنهای بدل شده است. در نوامبر ۲۰۱۹، کلوئی سواربریک، نماینده جوان پارلمان نیوزیلند، در صحن پارلمان گفت «OK boomer»؛ جملهای که مشهور شد و این عبارت که پیشتر در تیکتاک فراگیر شده بود، جهان را درنوردید. کاریکاتوری شکل میگیرد: بومر کسی است که در برابر تغییر مقاومت میکند، حسرت گذشته را میخورد و پند و اندرز میدهد. طنز ماجرا دلنشین است: درست همین نسل بود که گسست را ابداع کرد — راک، اعتراض و تسخیر امواج رادیویی. کسانی که به عقبماندگیشان میخندند، نخستین مدرنها بودند.
امروز، اغلب آنها هستند که میراث را منتقل میکنند. در بسیاری از خانوادهها، این یک بومر است که اسلایدها را اسکن میکند، نوارها و فیلمهای سوپر ۸ را دیجیتالی میکند و شجرهنامه را بهصورت آنلاین بازسازی میکند. همین آنها هستند که ایستگاه رادیویی دوران جوانیشان را در اینترنت پیدا میکنند — ایستگاهی که حالا بهصورت اینترنتی پخش میشود — و آن را برای نوههایشان میگذارند. چون تولد هر قالبی را، از صفحه وینیل تا دیجیتال، دیدهاند، بهتر از هرکس میدانند که خاطره تنها زمانی میماند که از قالبی به قالب دیگر منتقل شود. دلتنگی آنها کارِ بایگانی است؛ صبورانه و بخشنده.
زیرا دلتنگی، برخلاف شهرتش، عقبنشینی نیست: پلی است. صفحههای وینیل به اتاق نوجوانان بازمیگردند، نوهها داستانهای رادیوی شبانه را میخواهند و حالا برای پیدا کردن ایستگاه یا شبکه دوران بیستسالگیات، هر جا که زندگی کنی، یک فهرست آنلاین کافی است. میان کسی که روایت میکند و کسی که کشف میکند، رادیو هرگز از خشخش نیفتاده است. بومرها تلویزیون جهان را روشن کردند؛ اکنون نوبت ماست که خاموشش نکنیم — و بیش از هر چیز، با هم تماشایش کنیم.
1. Evert F. Baumgardner — National Archives and Records Administration (USA) — مالکیت عمومی
2. Metro-Goldwyn-Mayer — عکس تبلیغاتی، ۱۹۵۷ — مالکیت عمومی
3. Neil Armstrong / NASA، ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ — مالکیت عمومی
Wikimedia Commons