MAGASIN

“Pinapatay ng social media ang romansa”… totoo ba?

Isang T-shirt na nakita sa kalye na may nakasulat na “Social media kills romance” ang nagpaalala sa amin ng ligawan bago ang mga screen. Isang pagsisiyasat na may halong pangungulila sa nakaraan, pero hindi lang ganoon.

Si Audrey ang unang nakakita sa T-shirt na iyon, suot na para bang isang pahayag: “Social media kills romance”. Tatlong salita sa telang koton, at nagsimula na ang buong usapan. Talaga bang pinatay ng social media ang pag-ibig? O binago lang nito ang tugtugin, pinalitan ang slow dance ng notification? Gusto naming alamin — at nadiskubre namin ang isang mundong karapat-dapat alalahanin.

Noong dekada setenta at otsenta, madalas nagsisimula ang lahat sa isang sayawan. Isang bulwagan para sa mga pagtitipon, isang orkestra na hindi gaanong pulido, mga silyang nakahilera sa mga dingding — at ang napakahabang pagtawid sa dance floor para yayain ang isang tao na sumayaw. Pisikal ang panganib: puwede kang tanggihan sa harap ng lahat. Pero pisikal din ang “oo”: isang kamay na nakaabot, isang buong slow dance habang naghahanap ng sasabihin. Hindi mo muna masisilip ang profile ng kausap: magkikita muna kayo, saka magkakakilala.

Pagkatapos, telepono naman — iyong landline sa pasilyo, na ang kable ay hinihila hanggang sa ilalim ng hagdan. Kapag tumawag ka sa isang tao, kailangan mong tanggapin na baka ang ama, ina, o ate niya ang sumagot, at bigkasin ang “hello, puwede ko bang makausap si…” nang may tunay na lakas ng loob. Para namang kumpisalan ang pay phone sa kanto: nakahilera ang mga barya sa patungan, at may tatlong minuto ka para sabihin ang mahalaga bago tumunog ang mga beep.

At nariyan ang mga liham. Isusulat muna ang burador, uulitin dahil kumalat ang tinta, saka pipili ng selyo. Pagkatapos, maghihintay — tatlong araw, isang linggo — at hindi hungkag ang paghihintay na iyon: puno iyon ng imahinasyon. Natuto sa pag-ibig ang isang buong henerasyon sa pagitan ng dalawang liham. Tauhan sa nobela ang kartero.

Pero maging tapat tayo: hindi paraiso ang panahong iyon. Nananatili sa tabi ng dingding ng bulwagan ang mga mahiyain, tuluyang nagkakahiwalay ang mga nasa malalayong lugar, at kung hindi mo kayang tumawid sa dance floor, baka wala ka talagang makilala. Binigyan ng mga screen ng ikalawang pagkakataon ang mga tahimik, pinagtagpo ang mga taong libo-libong kilometro ang layo, at nagbukas ng mga bagong mundo para sa mga nayon. Sa Estados Unidos, ayon sa mga pag-aaral ng mga sosyologo sa Stanford, naging pangunahing lugar na rin ang online dating kung saan nabubuo ang mga magkapareha — nangunguna sa mga kaibigan, trabaho, at pamilya. Hindi maliit na bagay iyon.

Kung gayon, ano nga ba ang namatay? Marahil iisa lang: ang mahabang panahon. Ang paghihintay, ang pagiging bihira, ang panganib na harapin ang isa't isa nang personal. Kapag agad-agad ang lahat — ang mensahe, ang litrato, ang sagot, ang katahimikang katumbas na rin ng sagot — wala nang pagitan para makapagtrabaho ang imahinasyon. Mali ang pandiwang ginamit ng T-shirt: hindi pinatay ng social media ang romansa. Piniga lang nito ang romansa, gaya ng pagpiga sa limon.

Ang mabuting balita, may bahaging madaling maisalba. Sumulat ng totoong liham — sapat na ang isa kada taon. Tumawag paminsan-minsan sa halip na mag-text para marinig ang pag-aalinlangan sa boses. Mag-aya ng sayaw nang walang plano. Sadyang magpalipas muna ng isang gabi bago sumagot. Hindi mga relikya ang mga ito: mga pagsasaayos lang. At habang pinag-iisipan mo iyan, live na nagbo-broadcast ang aming mga webcam ng mga sayawan sa mga nayon, mga plasa kung saan namamasyal ang mga tao, at mga kapihan kung saan may mga taong tumatawid sa dance floor sa mismong sandaling ito. Magagandang alon sa bilog na Daigdig — wala silang pinapatay kahit ano.

← Magasin