MAGAZINE

‘Sociale media doden de romantiek’… echt?

Een T-shirt dat we op straat tegenkwamen met de tekst ‘Social media kills romance’ herinnerde ons aan het flirten van vóór de schermen. Een nostalgische verkenning, maar niet alleen nostalgisch.

Audrey zag het T-shirt als eerste, gedragen als een manifest: ‘Social media kills romance’. Drie woorden op katoen, en een heel gesprek komt op gang. Hebben sociale media de liefde echt gedood? Of hebben ze alleen de soundtrack veranderd en de slow vervangen door een melding? We wilden dieper graven — en stuitten op een wereld die het verdient herinnerd te worden.

In de jaren zeventig en tachtig begon alles vaak op een dansavond. Een feestzaal, een matig orkest, stoelen langs de muren — en die eindeloos lange tocht over de dansvloer om iemand ten dans te vragen. Het risico was tastbaar: je kon voor iedereen een ‘nee’ krijgen. Maar ook de ‘ja’ was tastbaar: een uitgestoken hand, een hele slow waarin je moest bedenken wat je zou zeggen. Je kon het profiel van de ander niet vooraf bekijken: eerst ontmoette je elkaar, daarna leerde je elkaar kennen.

Daarna kwam de telefoon — de vaste, in de gang, met het snoer dat je helemaal tot onder de trap uittrok. Iemand bellen betekende het risico nemen dat je zijn of haar vader, moeder of oudere zus aan de lijn kreeg, en duidelijk zeggen: ‘Hallo, zou ik met … mogen spreken?’ Daar was echte moed voor nodig. De telefooncel op de hoek diende als biechtstoel: muntjes op de plank, en drie minuten om het belangrijkste te zeggen voordat de piepjes begonnen.

En dan waren er de brieven. Eerst schreef je een kladversie, je begon opnieuw omdat de inkt was uitgelopen, je koos een postzegel. Daarna wachtte je — drie dagen, een week — en dat wachten was geen leegte: het was ruimte voor verbeelding. Een hele generatie leerde liefhebben in de tijd tussen twee brieven. De postbode was een personage in de roman.

Laten we eerlijk zijn: die tijd was geen paradijs. Verlegen mensen bleven tegen de muur van de danszaal staan, afstanden hielden mensen definitief uit elkaar en wie de dansvloer niet durfde over te steken, ontmoette soms helemaal niemand. Schermen gaven stille mensen een tweede kans, brachten mensen bij elkaar die duizend kilometer van elkaar verwijderd waren en openden nieuwe werelden voor dorpen. In de Verenigde Staten is online daten volgens onderzoeken van sociologen van Stanford zelfs de belangrijkste plek geworden waar stellen elkaar ontmoeten — vóór vrienden, werk en familie. Dat is niet niks.

Wat is er dan precies gestorven? Misschien maar één ding: de lange tijd. Het wachten, de schaarste, het risico dat je in elkaars aanwezigheid neemt. Als alles direct gaat — het bericht, de foto, het antwoord, de stilte die als antwoord telt — heeft de verbeelding geen tussenruimte meer om haar werk te doen. Het T-shirt heeft het werkwoord verkeerd gekozen: sociale media hebben de romantiek niet gedood. Ze hebben haar uitgeperst, als een citroen.

Het goede nieuws is dat een deel ervan heel goed te redden valt. Schrijf een echte brief — één per jaar is genoeg. Bel in plaats van te appen, zo nu en dan, om een stem te horen aarzelen. Vraag iemand ten dans zonder agenda. Laat expres een nacht voorbijgaan voordat je antwoordt. Dat zijn geen relikwieën: het zijn instellingen. En terwijl je erover nadenkt, zenden onze webcams live dansavonden in dorpen uit, pleinen waar mensen slenteren en cafés waar mensen op dit moment de dansvloer oversteken. Goede vibes van de ronde aarde — die doden helemaal niets.

← Magazine