DERGI
Yeniden birbirimizi bulduğumuz yaz: Tatil neden sevdiklerimizi bize yaklaştırır, bazen de uzaklaştırır?
«Sonunda yeniden bir araya gelmek» için bütün yıl tatili bekleriz. Bazen gerçekten harika bir şekilde yakınlaşırız; bazen de üçüncü gün, ilerlemeyen bir sohbetin başında birbirimize yabancılaştığımızı fark ederiz. İkisi de aynı nedenle olur.
Bizi yakınlaştıran: hiçbir işe yaramayan zaman
Yılın geri kalanında sevdiklerimizle çok vakit geçiririz ama bu işlevsel zamandır: haftayı planladığımız yemekler, alışveriş işlerini paylaştığımız yolculuklar, herkesin iki ekran karşısında diğerinin yanında gününü bitirdiği akşamlar. Bu zaman yakınlık yaratmaz, işleri yürütür.
Tatil, eksikliğini çektiğimiz şeyi sunar: hiçbir işe yaramayan zaman. Bir zeytin ağacının altında bekleyerek geçen bir öğleden sonra, paylaşılan can sıkıntısı. Gerçek sohbetler —birinin sonunda altı aydır aklını kurcalayan şeyi anlattığı sohbetler— planlı etkinliklerde değil, bu boşluklarda geri döner. Çiftler, aileler ve arkadaşlıklar büyük anlarda onarılmaz; boş zamanlarda onarılır — yaz da bunun güvenilir tek kaynağıdır.
Bizi uzaklaştıran: rollerimiz bizi ayakta tutuyordu
Ne var ki aynı mekanizma ağustos ayındaki küslükleri de doğurur. Evde herkesin bir görevi vardır: randevular, teknik sorunlar, okulla iletişim. Bu roller yorucudur — ve bizi korur: bir rolü sürdürdüğümüz müddetçe birbirimize hâlâ söyleyecek bir şeyimiz olup olmadığını sormamız gerekmez.
Tatilde görevler ortadan kalkar: boş bir günle baş başa kalan iki ya da beş kişi vardır artık. İlişki canlıysa bu bir armağandır; ilişkiyi ayakta tutan yalnızca düzen ve planlamaysa bir sınavdır. Pek çok çift tatil yüzünden tartışmaz: mart ayının kendilerinden gizlediği şeyi tatilde keşfeder.
Asıl suçlu: kimsenin dile getirmediği hayal
Yaz çatışmalarının diğerlerinden daha sık rastlanan ve neredeyse her zaman görünmez kalan bir nedeni vardır: herkes tatille ilgili hiç dile getirmediği bir hayalle yola çıkmıştır. Biri saat on bire kadar uyumayı düşünmüştür; diğerinin aklında üç köy, bir müze ve bir doğa yürüyüşü vardır. İkisinin de yanlışı yoktur, ama ikisi de bunu söylememiştir — çünkü her şey apaçık görünmüştür.
Dolayısıyla sonradan gelen hayal kırıklığı diğer kişiyi hedef almaz; düşlenen tatille gerçek tatil arasındaki farkı hedef alır. Ama diğeri oradadır, bu yüzden hayal kırıklığının yükünü o çeker — kahvaltı saatine dair tartışmalar da buradan çıkar, oysa konu hiçbir zaman gerçekten kahvaltı değildir. Çare, insanı utandıracak kadar basittir: yola çıkmadan önce bu iki haftadan gerçekten ne beklediğimizi birbirimize söylemek. Programı değil — beklentiyi. «Benim ihtiyacım uyumak.» «Ben insanlarla görüşmek istiyorum.» Bu on beş dakika, herhangi bir tatil yerinden daha fazla tatili kurtarır.
En çarpıcı örnek aile evidir: yetişkin olarak geliriz, başka yerlerde saygı görürüz ama kırk dakika içinde 1997’deki rolümüze geri döneriz. Bunun farkında olmak çoğu gerilimi giderir — yaşananları bir saldırı gibi görmek yerine gülümseyebiliriz.
Gerçekten yeniden buluşmak için biraz ayrı kalmak
En faydalı sonuç, sezgilere en aykırı olanıdır. Başarılı tatiller, sabahtan akşama birbirimize yapıştığımız tatiller değil; herkesin kendine ayırdığı bir on beş dakikalık unutma molası olduğu tatillerdir: tek başına bir saat yürümek, bir köşede kitap okumak. Anlatacak bir şeyle döneriz — konuşmak için anlatacak bir şeyimiz olmalı.
Bir an bile yan yana olmamakla sevgimizi kanıtlamayız. Yağmurlu bir sabah saat on birde birbirimize katlanarak, ters giden bir plana gülerek ve hiç söylemeden birbirimize kısa süreliğine başka yerde olma hakkını tanıyarak kanıtlarız. Yeniden buluşmak budur: kusursuzca örtüşmek değil, kullanım kılavuzu olmadan birlikte yaşamayı yeniden öğrenmek. Huzur yoksa nazik küçük hileler de var: herkes kendi köşesinde okurken yerel radyoyu açmak, salondaki ekrana bir liman görüntüsü yansıtmak. Konuşma zorunluluğu olmadan paylaşılan bir varlık — çoğu zaman, eksik olan tek şey buydu.
— Terondo yayın ekibi. Söyleyecek bir şeyimiz olmasa bile birlikte olmak istediğimiz akşamlar için dünyanın dört bir yanından radyo istasyonları ve web kameraları.
Fotoğraf: Bob Wick; Bureau of Land Management — kamu malı, Wikimedia Commons aracılığıyla.