นิตยสาร

ทีวีแบบบอกรับสมาชิก: ทำไมครัวเรือน 4 ใน 10 จึงเลิกใช้

เราพูดกันมาสิบปีแล้วว่า “โทรทัศน์ตายแล้ว” นี่เป็นคำพูดจากมุมมองของชาวตะวันตก ขณะที่ครัวเรือนหนึ่งในชิคาโกยกเลิกบริการเคเบิล ครัวเรือนหนึ่งในลากอสสมัครบริการดาวเทียม ครัวเรือนหนึ่งในฮานอยเปลี่ยนไปใช้โทรทัศน์ดิจิทัลภาคพื้นดิน และครัวเรือนหนึ่งในมะนิลาพบช่องฟรี 30 ช่องบนอุปกรณ์ HDMI ราคา 15 ยูโร โทรทัศน์ไม่ได้ตาย มันกำลังย้ายที่อยู่

สิ่งที่กำลังพังทลาย: เคเบิลทีวีตะวันตก และอย่างรวดเร็ว

ตัวเลขรุนแรงมาก ในสหรัฐฯ โทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิกมีผู้สมัครสูงสุดราวหนึ่งร้อยล้านรายในปี 2012 ในปี 2026 ตัวเลขประเมินอยู่ระหว่าง 55 ถึง 60 ล้านราย: ครัวเรือน 4 ใน 10 เลิกใช้แล้ว สัดส่วนการเข้าถึงลดลงต่ำกว่าเส้นแบ่งเชิงสัญลักษณ์ที่ 50% — ครัวเรือนอเมริกันไม่ถึงครึ่งยังจ่ายเงินซื้อแพ็กเกจช่องแบบเดิม และแนวโน้มนี้กำลังเร่งตัว ไม่ได้ชะลอลง: สองปีที่ผ่านมาเสียสมาชิกมากกว่าช่วงเวลาใดก่อนหน้านี้

เหตุผลไม่ลึกลับและไม่ใช่เรื่องเทคโนโลยี: คือราคา การยกเลิกเกือบ 9 ใน 10 ครั้งมีสาเหตุมาจากค่าสมัครสมาชิก ไม่ใช่คุณภาพรายการ ไม่ใช่ไฟเบอร์ และไม่ใช่ความเบื่อหน่ายโทรทัศน์ — แต่เป็นบิล แพ็กเกจราคาเดือนละ 100 ดอลลาร์สำหรับ 200 ช่อง ทั้งที่ดูแค่ 8 ช่อง สุดท้ายก็ต้องดูเหมือนคำนวณผิด

เมื่อมองทั่วโลก ภาพซับซ้อนกว่าแต่ยังชี้ไปในทิศทางเดียวกัน: ในปี 2023 มีสมาชิกโทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิกประมาณ 985 ล้านราย ลดลงราว 20 ล้านรายในสองปี การลดลงเกิดขึ้นจริง แต่กระจุกตัวอยู่ในอเมริกาเหนือและยุโรปตะวันตก

สิ่งที่กำลังเติบโต: ซีกโลกใต้และบริการฟรี

ขณะที่โลกตะวันตกตัดสายเคเบิล ที่อื่นกลับต่อเข้าหา บริการดาวเทียมถึงผู้รับโดยตรง — หรือ DTH ที่คุ้นเคย ซึ่งก็คือจานดาวเทียมที่เห็นติดอยู่ตามผนังอาคาร — เป็นตลาดมูลค่าประมาณ 92,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2026 และคาดว่าจะอยู่ที่ราว 111,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2035 ในแอฟริกา จำนวนสมาชิกดาวเทียมเพิ่มขึ้น 12% เฉพาะปี 2024 ตะวันออกกลางและแอฟริกามีสมาชิกประมาณ 25 ล้านรายในปัจจุบัน โดยกว่า 14 ล้านรายอยู่ในแอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา

แต่เรื่องน่าประหลาดใจจริง ๆ อยู่ที่อื่น และไม่เสียค่าใช้จ่าย ตลาดโทรทัศน์ฟรี — ช่องภาคพื้นดิน ดาวเทียมแบบเปิดรับชม และแพลตฟอร์มที่มีโฆษณาสนับสนุน — มีมูลค่าประมาณ 169,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2026 โดยแอฟริกาเป็นภูมิภาคที่เติบโตคึกคักที่สุด ราว 10% ต่อปี ในประเทศที่แบนด์วิดท์มีราคาแพงและค่าสมาชิกรายเดือนต้องแข่งกับค่าอาหาร บริการฟรีไม่ใช่ทางเลือกสำรอง แต่เป็นรูปแบบหลัก

โทรทัศน์ดิจิทัลภาคพื้นดินก็กำลังเดินไปในทิศทางเดียวกัน อินเดียตั้งเป้าให้มีครัวเรือนติดตั้งอุปกรณ์มากกว่า 200 ล้านครัวเรือนภายในปี 2032 เวียดนาม ไทย และฟิลิปปินส์กำหนดวันยุติระบบแอนะล็อกไว้ระหว่างปี 2026 ถึง 2029 ในห้าปีข้างหน้า ผู้คนหลายร้อยล้านคนจะเปลี่ยนจากภาพสั่นไหวไปสู่สัญญาณดิจิทัลที่คมชัด โดยไม่ต้องจ่ายค่าสมาชิก

สิ่งที่กำลังปรับโฉม: ยักษ์ใหญ่เปลี่ยนรูปร่าง

ความเคลื่อนไหวที่น่าตื่นตาที่สุดของปีไม่ได้เกิดขึ้นในลอสแอนเจลิส แต่เกิดขึ้นระหว่างปารีสกับโจฮันเนสเบิร์ก ในเดือนกรกฎาคม 2026 Canal+ ปิดดีลซื้อ MultiChoice ยักษ์ใหญ่โทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิกของแอฟริกาใต้ มูลค่าราว 3,000 ล้านดอลลาร์ ทำให้กลุ่มบริษัทฝรั่งเศสกลายเป็นหนึ่งในผู้เล่นระดับโลกแถวหน้านอกสหรัฐฯ โดยรายได้เพิ่มขึ้น 40% เป็น 4,290 ล้านยูโรในครึ่งปีแรก จากนั้น Canal+ ก็ทำข้อตกลงกับ Sky เพื่อร่วมพัฒนาซีรีส์ภาษาอังกฤษอย่างน้อยปีละ 2 เรื่อง เป็นเวลาสามปี

สิ่งที่ดีลนี้บอกเราน่าสนใจกว่ามูลค่าของมัน: ผู้ให้บริการยุโรปที่ตลาดในประเทศกำลังซบเซาไปหาโอกาสเติบโตในแอฟริกา และไปหาคลังรายการในบริเตน แผนที่แพ็กเกจโทรทัศน์ไม่ได้จัดใหม่ตามประเทศอีกต่อไป แต่จัดตามทวีปที่นำมาประกอบกัน

สิ่งที่ไม่มีใครคาดคิด: การกลับมาของช่องทีวี

นี่คือความย้อนแย้งของทศวรรษ แพลตฟอร์มรับชมตามต้องการขายแนวคิดเรื่องการสิ้นสุดของผังรายการให้เรา: อยากดูอะไรก็ดู อยากดูเมื่อไรก็ได้ จากนั้นแพลตฟอร์มเดิม ๆ ก็เปิดตัว…ช่องทีวี สตรีมแบบเรียลไทม์ที่ดูต่อเนื่อง ฟรี และมีโฆษณาสนับสนุน โดยไม่ต้องเลือกอะไรเลย ผู้ชมได้ค้นพบอีกครั้งในสิ่งที่โทรทัศน์รู้มานาน 70 ปี: การเลือกทำให้เหนื่อย หลังเลิกงาน เราไม่อยากจัดเมนู เราแค่อยากเปิดดู

นี่คือความสำเร็จของบริการฟรีที่มีโฆษณาสนับสนุน ซึ่งเข้าถึงครัวเรือนกลุ่มเดียวกับที่บริการสมาชิกเสียไป นี่ไม่ใช่การถอยหลัง แต่เป็นการผสมผสาน: ความสะดวกของผังรายการ โครงสร้างพื้นฐานของอินเทอร์เน็ต และราคาแบบโทรทัศน์ภาคพื้นดิน — กล่าวคือ ฟรี

ข้อเสนอแนะห้าข้อของเรา

เนื้อหาต่อจากนี้ไม่ใช่การสำรวจสถานการณ์ แต่เป็นความเห็นของกองบรรณาธิการ Terondo

1. ตรวจสอบแพ็กเกจทีวีของคุณปีละครั้ง จดสิ่งที่คุณดูจริง ๆ เป็นเวลาหนึ่งเดือน เกือบทุกคนพบว่าตนจ่ายเงินให้ 200 ช่อง แต่ดูไม่ถึง 10 ช่อง นี่ไม่ใช่การชวนให้ยกเลิกทุกอย่าง แต่ชวนให้รู้ว่าเราจ่ายอะไรอยู่ บิลที่ไม่เคยตรวจสอบคือบิลที่เราไม่ได้เลือก

2. ฝึกค้นหาเนื้อหาฟรีและถูกกฎหมาย — ตอนนี้มีคุณภาพดีแล้ว ช่องข่าวนานาชาติ สถานีวิทยุรายใหญ่ และช่องสาธารณะจากหลายสิบประเทศออกอากาศอย่างเป็นทางการแบบเปิดรับชม ภาพคมชัดสูง และไม่ต้องสร้างบัญชี คำถามไม่ใช่ “มีของฟรีไหม” อีกต่อไป แต่เป็น “ฉันรู้ไหมว่าหาได้ที่ไหน” นี่เป็นปัญหาเรื่องสารบบ ไม่ใช่ปัญหาเรื่องตัวเลือก

3. ถึงผู้แพร่ภาพ: การต่อสู้ที่แท้จริงไม่ใช่เรื่องการผลิตอีกต่อไป แต่คือการทำให้คนค้นพบ ช่องที่ยอดเยี่ยมแต่ไม่มีใครรู้ว่าจะหาได้ที่ไหนก็เหมือนไม่มีอยู่จริง ผู้แพร่ภาพจำนวนมากทุ่มเงินมหาศาลกับรายการ แต่ไม่ลงทุนเลยเพื่อให้ค้นหา อธิบาย และจัดทำรายการสตรีมทางการของตนได้ หน้าเว็บที่เรียบร้อย สตรีมที่เสถียร และเมทาดาทาที่อ่านเข้าใจง่าย คือการลงทุนเพิ่มผู้ชมที่ดีที่สุดสำหรับช่องขนาดกลาง

4. ถึงหน่วยงานกำกับดูแล: โทรทัศน์ดิจิทัลภาคพื้นดินไม่ใช่ของตกยุค แต่เป็นตาข่ายนิรภัย ทุกครั้งที่ประเทศหนึ่งคิดจะนำคลื่นความถี่ภาคพื้นดินกลับไปขายให้บริษัทโทรคมนาคม ควรถามคำถามใหม่ว่า ครัวเรือนที่ไม่มีสมาชิก ไม่มีไฟเบอร์ และไม่มีแพ็กเกจข้อมูลจะเหลืออะไร โทรทัศน์ภาคพื้นดินเป็นสื่อสุดท้ายที่ไม่ส่งบิลและยังทำงานได้เมื่อเครือข่ายล่ม ประเทศที่เลิกใช้เร็วเกินไปจะสร้างความเหลื่อมล้ำที่ต้องแก้ด้วยต้นทุนสูงกว่า

5. ความเหลื่อมล้ำครั้งต่อไปไม่ได้อยู่ที่ราคา แต่อยู่ที่ภาษา นี่คือความเชื่อมั่นที่สำคัญที่สุดของเรา โลกมีช่องที่เปิดรับชมได้หลายพันช่อง แต่ช่องส่วนใหญ่ฟังไม่รู้เรื่องสำหรับคนที่ไม่พูดภาษานั้น ชาวมาร์แซย์สามารถดูโทรทัศน์สาธารณะของกรีซหรือญี่ปุ่นได้ในทางเทคนิค แต่จะไม่มีวันดูหากไม่เข้าใจอะไรเลย คำบรรยายอัตโนมัติและการแปลแบบเรียลไทม์ไม่ใช่ของเล่น แต่กำลังเปลี่ยนคลังรายการทั่วโลกในทางทฤษฎีให้กลายเป็นคลังรายการทั่วโลกที่ใช้ได้จริง ในความเห็นของเรา นี่คืองานที่สำคัญที่สุดของทศวรรษสำหรับโทรทัศน์ — สำคัญกว่า 8K และแว่นตาเสมือนจริงมาก

โทรทัศน์ปี 2026 คล้ายประเทศที่ผู้คนลดลงทางเหนือและเพิ่มขึ้นทางใต้ ที่ซึ่งบริการฟรีกำลังชนะและยักษ์ใหญ่กำลังรวมตัวกัน นี่ไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นการย้ายถิ่น — และยังมีกล่องอีกมากที่รอเปิด

← นิตยสาร