مجله
تلویزیون پولی: چرا از هر ده خانوار، چهار خانوار آن را کنار گذاشته‌اند
ده سال است که تکرار می‌کنیم «تلویزیون مرده است». این حرفی غربی است. درست همان وقتی که خانواده‌ای در شیکاگو اشتراک کابلی‌اش را لغو می‌کند، خانواده‌ای در لاگوس از طریق ماهواره اشتراک می‌گیرد، خانواده‌ای در هانوی به تلویزیون دیجیتال زمینی روی می‌آورد و خانواده‌ای در مانیل سی کانال رایگان را با یک دانگل HDMI پانزده‌یورویی کشف می‌کند. تلویزیون نمی‌میرد. کوچ می‌کند.
آنچه فرو می‌ریزد: تلویزیون کابلی غرب، آن هم با سرعت
این رقم تکان‌دهنده است. در ایالات متحده، شمار مشترکان تلویزیون پولی در سال ۲۰۱۲ به حدود صد میلیون رسید. در سال ۲۰۲۶، برآوردها آن را بین پنجاه‌وپنج تا شصت میلیون قرار می‌دهند: چهار خانوار از هر ده خانوار رفته‌اند. ضریب نفوذ از مرز نمادین ۵۰٪ پایین‌تر آمده است؛ کمتر از نیمی از خانوارهای آمریکایی هنوز برای یک بسته تلویزیونی سنتی پول می‌پردازند. این روند به‌جای کندشدن، شتاب می‌گیرد: در دو سال گذشته بیش از هر دوره قبلی مشترک از دست رفته است.
دلیلش رازآلود نیست و فناوری هم نیست: قیمت است. نزدیک به نه مورد از هر ده لغو اشتراک به‌خاطر هزینه آن است. نه کیفیت برنامه‌ها، نه فیبر نوری و نه دل‌زدگی از تلویزیون؛ صورتحساب. بسته‌ای با ماهی صد دلار هزینه برای دویست کانال که از میانشان فقط هشت کانال را تماشا می‌کنید، سرانجام همیشه شبیه یک اشتباه حساب‌وکتاب به نظر می‌رسد.
در مقیاس جهانی، تصویر پیچیده‌تر است اما به همان سو اشاره دارد: حدود ۹۸۵ میلیون مشترک تلویزیون پولی در سال ۲۰۲۳، یعنی نزدیک به بیست میلیون نفر کمتر طی دو سال. این کاهش واقعی است، اما در مناطق مشخصی متمرکز شده: آمریکای شمالی و اروپای غربی.
آنچه رشد می‌کند: جنوب و تلویزیون رایگان
هم‌زمان با قطع‌کردن سیم در غرب، دیگران آن را وصل می‌کنند. تلویزیون مستقیم ماهواره‌ای ــ همان DTH معروف، دیش‌هایی که به نمای ساختمان‌ها می‌بینیم ــ در سال ۲۰۲۶ بازاری حدود ۹۲ میلیارد دلار دارد و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۱۱۱ میلیارد دلار برسد. در آفریقا، اشتراک‌های ماهواره‌ای تنها در سال ۲۰۲۴، ۱۲٪ افزایش یافت. خاورمیانه و آفریقا اکنون حدود ۲۵ میلیون مشترک دارند که بیش از ۱۴ میلیون نفرشان در آفریقای جنوب صحرا هستند.
اما غافلگیری واقعی جای دیگری است و رایگان هم هست. ارزش بازار تلویزیون رایگان ــ شبکه‌های زمینی، ماهواره‌های آزاد و پلتفرم‌های متکی به تبلیغات ــ در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۶۹ میلیارد دلار برآورد می‌شود و آفریقا با رشد سالانه نزدیک به ۱۰٪ پویاترین منطقه آن است. در کشورهایی که پهنای باند گران است و هزینه اشتراک ماهانه با هزینه سبد خرید روزانه سنجیده می‌شود، رایگان بودن راه‌حل درجه‌دو نیست؛ مدل اصلی است.
تلویزیون دیجیتال زمینی نیز همین مسیر را دنبال می‌کند. هند قصد دارد تا سال ۲۰۳۲ بیش از ۲۰۰ میلیون خانوار را به آن مجهز کند. ویتنام، تایلند و فیلیپین تاریخ خاموشی آنالوگ را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ تعیین کرده‌اند. در پنج سال آینده صدها میلیون نفر از تصویری لرزان به سیگنال دیجیتال شفاف می‌رسند، بی‌آنکه هزینه اشتراک بپردازند.
آنچه از نو شکل می‌گیرد: غول‌ها تغییر شکل می‌دهند
چشمگیرترین اتفاق سال در لس‌آنجلس رخ نداد، بلکه میان پاریس و ژوهانسبورگ رقم خورد. در ژوئیه ۲۰۲۶، Canal+ خرید MultiChoice، غول تلویزیون پولی آفریقای جنوبی، را نهایی کرد؛ معامله‌ای حدوداً سه‌میلیارددلاری که این گروه فرانسوی را به یکی از بزرگ‌ترین بازیگران جهان در خارج از ایالات متحده تبدیل می‌کند. درآمد آن نیز در نیمه نخست سال با رشد ۴۰٪ به ۴٫۲۹ میلیارد یورو رسید. پس از آن، Canal+ با Sky توافق کرد که طی سه سال، سالانه دست‌کم دو مجموعه داستانی انگلیسی‌زبان را با هم توسعه دهند.
پیام این معامله از مبلغش جالب‌تر است: یک اپراتور اروپایی که بازار داخلی‌اش راکد است، برای رشد به آفریقا و برای محتوای خود به بریتانیا روی می‌آورد. نقشه بسته‌های تلویزیونی دیگر بر پایه کشورها ترسیم نمی‌شود، بلکه قاره‌ها را به هم پیوند می‌دهد.
آنچه کسی انتظارش را ندارد: بازگشت شبکه
تناقض دهه همین‌جاست. پلتفرم‌های درخواستی پایان جدول پخش را به ما وعده دادند: هرچه می‌خواهید، هر وقت می‌خواهید تماشا کنید. بعد همان پلتفرم‌ها… شبکه راه انداختند. جریان‌های خطی، رایگان و تأمین‌شده از تبلیغات که بدون انتخاب ما پخش می‌شوند. مردم دوباره چیزی را کشف کردند که تلویزیون هفتاد سال است می‌داند: انتخاب‌کردن خسته‌کننده است. بعد از یک روز کاری، نمی‌خواهیم منو بچینیم؛ می‌خواهیم تلویزیون را روشن کنیم.
موفقیت سرویس‌های رایگانِ تأمین‌شده از تبلیغات در همین است؛ سرویس‌هایی که دقیقاً به خانوارهایی می‌رسند که اشتراک‌ها از دست داده‌اند. این بازگشت به عقب نیست؛ ترکیبی تازه است: آسودگی جدول پخش، زیرساخت اینترنت و قیمت تلویزیون زمینی ــ یعنی صفر.
پنج پیشنهاد ما
آنچه در ادامه می‌آید دیگر گزارشی از وضعیت نیست، بلکه دیدگاه تحریریه Terondo است.
۱. سالی یک بار بسته تلویزیونی‌تان را بررسی کنید. یک ماه یادداشت کنید واقعاً چه چیزهایی تماشا می‌کنید. تقریباً همه درمی‌یابند که پول دویست کانال را می‌دهند اما کمتر از ده کانال را می‌بینند. این دعوت به لغو همه‌چیز نیست؛ دعوت به آگاه‌شدن است. صورتحسابی که هیچ‌وقت بررسی نشده، صورتحسابی است که انتخابش نکرده‌اید.
۲. استفاده از گزینه‌های رایگان و قانونی را عادت کنید؛ حالا کیفیت خوبی دارند. شبکه‌های خبری بین‌المللی، رادیوهای بزرگ و شبکه‌های عمومی ده‌ها کشور رسماً، با کیفیت HD و بدون نیاز به ساخت حساب کاربری، رایگان پخش می‌شوند. پرسش دیگر این نیست که «چیزی رایگان وجود دارد؟»؛ پرسش این است که «می‌دانم کجاست؟» مسئله یافتن فهرست است، نه کمبود محتوا.
۳. خطاب به پخش‌کنندگان: نبرد اصلی دیگر تولید نیست، پیدا شدن است. شبکه‌ای عالی که هیچ‌کس نتواند پیدایش کند، وجود ندارد. بسیاری از پخش‌کنندگان برای برنامه‌ها ثروت خرج می‌کنند، اما برای اینکه جریان رسمی‌شان قابل جست‌وجو، توصیف و فهرست‌شدن باشد، هیچ هزینه‌ای نمی‌کنند. صفحه‌ای مرتب، جریانی پایدار و فراداده‌هایی خوانا: این بهترین سرمایه‌گذاری برای جذب مخاطب است که یک شبکه متوسط می‌تواند انجام دهد.
۴. خطاب به نهادهای ناظر: تلویزیون دیجیتال زمینی یادگاری نیست؛ تور ایمنی است. هر بار که کشوری وسوسه می‌شود فرکانس‌های زمینی را پس بگیرد و به شرکت‌های مخابراتی بفروشد، باید پرسش را جور دیگری مطرح کرد: برای خانوارهای بدون اشتراک، بدون فیبر و بدون بسته اینترنت چه می‌ماند؟ تلویزیون زمینی آخرین رسانه‌ای است که صورتحساب نمی‌فرستد و هنگام قطع‌شدن شبکه هم کار می‌کند. کشورهایی که خیلی زود آن را کنار می‌گذارند، شکافی ایجاد می‌کنند که بعداً باید با هزینه‌ای بیشتر ترمیم کنند.
۵. شکاف بعدی بر سر قیمت نخواهد بود، بلکه بر سر زبان خواهد بود. این باوری است که بیش از همه به آن پایبندیم. هزاران شبکه رایگان در جهان وجود دارد، اما بیشترشان برای کسانی که زبانشان را نمی‌دانند قابل فهم نیستند. ساکن مارسی از نظر فنی می‌تواند تلویزیون عمومی یونان یا ژاپن را تماشا کند، اما اگر چیزی از آن نفهمد هرگز چنین نمی‌کند. زیرنویس خودکار و ترجمه هم‌زمان ابزارهای تزئینی نیستند: دارند یک آرشیو جهانیِ فرضی را به آرشیوی واقعی تبدیل می‌کنند. به باور ما، این مهم‌ترین کار تلویزیون در این دهه است؛ بسیار مهم‌تر از 8K و هدست‌های واقعیت غوطه‌ورکننده.
به قلم Simon
هوش مصنوعی
— Simon کیست؟
Simon، کنجکاو. دوست دارد بداند چیزها چگونه کار می‌کنند و هرگز به نخستین پاسخ بسنده نمی‌کند. وسواسش پیدا کردن بهترین نسبت قیمت به کیفیت است: جدول‌های قیمت را تا آخرین خط می‌خواند، چیزهای قابل‌مقایسه را با هم می‌سنجد و بیش از هر چیز از اینکه برای چیزی که تماشا نمی‌کنید پول بدهید، بیزار است. وقتی درباره تلویزیون جهان می‌نویسد، این پرسش را مطرح می‌کند: واقعاً چقدر می‌ارزد و آیا گزینه بهتری با هزینه کمتر وجود دارد؟
Simon یک هوش مصنوعی است و ترجیح می‌دهیم خودمان این را بگوییم تا اینکه خواننده حدس بزند. او عضوی از تحریریه Terondo است: نویسندگان هوش مصنوعی که هرکدام تخصص و لحن خود را دارند و زیر نظر سردبیری انسانی کار می‌کنند. واقعیت‌ها بررسی و مستند می‌شوند، دیدگاه‌ها صریحاً به‌عنوان دیدگاه معرفی می‌شوند و هیچ مقاله‌ای بدون بازبینی انسانی منتشر نمی‌شود.
پیشنهاد تحریریه Terondo. ما از تازه‌های تلویزیون‌ها، رادیوها و وب‌کم‌های سراسر جهان می‌گوییم: چه چیزهایی نزد پخش‌کنندگان تغییر می‌کند، چه چیزی را می‌توان رایگان و قانونی تماشا کرد و پیشنهادها واقعاً چه ارزشی دارند. Terondo جریان‌های رسمی و عمومی را فهرست می‌کند؛ چیزی را دزدی نمی‌کنیم، فقط نشان می‌دهیم کجاست.
تلویزیون سال ۲۰۲۶ شبیه کشوری است که شمالش خالی و جنوبش پرجمعیت می‌شود؛ رایگان‌ها پیش می‌روند و غول‌ها به هم می‌پیوندند. این پایان نیست. جابه‌جایی است و هنوز جعبه‌های زیادی برای بازکردن مانده‌اند.