MAGAZINE
Betaal-tv: waarom vier op de tien huishoudens zijn vertrokken
Al tien jaar horen we steeds weer: ‘televisie is dood’. Dat is een uitspraak van een westerling. Terwijl een huishouden in Chicago het kabelabonnement opzegt, neemt een huishouden in Lagos een satellietabonnement, schakelt een huishouden in Hanoi over op digitale ethertelevisie en ontdekt een huishouden in Manilla dertig gratis zenders via een HDMI-stick van vijftien euro. Televisie sterft niet. Ze verhuist.
Wat instort: de westerse kabeltelevisie, en snel
De cijfers zijn hard. In de Verenigde Staten bereikte betaaltelevisie in 2012 een piek van ongeveer honderd miljoen abonnees. In 2026 schatten we het aantal op 55 tot 60 miljoen: vier op de tien huishoudens zijn vertrokken. De penetratie is onder de symbolische grens van 50% gezakt — minder dan één op de twee Amerikaanse huishoudens betaalt nog voor een traditioneel zenderpakket. En de daling versnelt in plaats van af te remmen: in de afgelopen twee jaar gingen meer abonnees verloren dan in welke eerdere periode ook.
De reden is geen mysterie en niet technologisch: het is de prijs. Bij bijna negen op de tien opzeggingen is de abonnementskost de aanleiding. Niet de kwaliteit van de programma’s, niet glasvezel, niet een afkeer van televisie — de rekening. Een pakket van honderd dollar per maand voor tweehonderd zenders, waarvan je er acht bekijkt, voelt uiteindelijk altijd als een rekenfout.
Wereldwijd is het beeld genuanceerder, maar de richting is dezelfde: in 2023 waren er ongeveer 985 miljoen betaal-tv-abonnees, zo’n twintig miljoen minder dan twee jaar eerder. De daling is reëel, maar geconcentreerd: ze komt uit Noord-Amerika en West-Europa.
Wat groeit: het Zuiden en gratis televisie
Terwijl het Westen de kabel eruit trekt, sluiten anderen hem aan. Direct-to-home-satelliettelevisie — de bekende DTH, de schotel die je aan gevels ziet hangen — is in 2026 een markt van ongeveer 92 miljard dollar, met prognoses van zo’n 111 miljard in 2035. In Afrika steeg het aantal satellietabonnementen alleen al in 2024 met 12%. Het Midden-Oosten en Afrika tellen momenteel samen ongeveer 25 miljoen abonnees, van wie meer dan 14 miljoen in Sub-Saharaans Afrika.
Maar de echte verrassing zit ergens anders, en ze is gratis. De markt voor vrij toegankelijke televisie — etherzenders, vrij te ontvangen satellietkanalen en platforms die met reclame worden gefinancierd — wordt in 2026 geschat op ongeveer 169 miljard dollar. Afrika is de meest dynamische regio, met een groei van ongeveer 10% per jaar. In landen waar bandbreedte duur is en een maandabonnement moet concurreren met de boodschappen, is gratis geen noodoplossing: het is het belangrijkste model.
Digitale ethertelevisie volgt dezelfde lijn. India mikt tegen 2032 op meer dan 200 miljoen uitgeruste huishoudens. Vietnam, Thailand en de Filipijnen hebben de uitschakeling van analoge televisie tussen 2026 en 2029 gepland. In de komende vijf jaar stappen honderden miljoenen mensen over van een bibberend beeld naar een helder digitaal signaal — zonder abonnementskosten.
Wat zich herschikt: de giganten veranderen van vorm
De spectaculairste ontwikkeling van het jaar speelde zich niet af in Los Angeles, maar tussen Parijs en Johannesburg. In juli 2026 rondde Canal+ de overname af van MultiChoice, de Zuid-Afrikaanse betaal-tv-gigant. De transactie van ongeveer drie miljard dollar maakt de Franse groep tot een van de grootste wereldspelers buiten de Verenigde Staten. De omzet steeg met 40% tot 4,29 miljard euro in het eerste halfjaar. Kort daarna sloot Canal+ met Sky een overeenkomst om gedurende drie jaar elk jaar minstens twee Engelstalige fictieproducties samen te ontwikkelen.
Wat deze transactie laat zien, is interessanter dan het bedrag: een Europese aanbieder met een stagnerende thuismarkt zoekt groei in Afrika en zijn catalogus in Groot-Brittannië. De kaart van zenderpakketten wordt niet meer per land opnieuw getekend, maar door continenten samen te voegen.
Wat niemand ziet aankomen: de terugkeer van het kanaal
Daar zit de paradox van dit decennium. De on-demandplatforms beloofden ons het einde van het programmaschema: je kijkt wat je wilt, wanneer je wilt. En toen lanceerden diezelfde platforms… zenders. Lineaire streams, gratis en met reclame gefinancierd, die doorlopen zonder dat je iets hoeft te kiezen. Het publiek herontdekte wat televisie al zeventig jaar weet: kiezen is vermoeiend. Na een werkdag willen we geen menu samenstellen, we willen de tv aanzetten.
Dat verklaart het succes van gratis diensten die met reclame worden gefinancierd en juist de huishoudens bereiken die bij abonnementen zijn afgehaakt. Dit is geen stap terug, maar een synthese: het gemak van een programmaschema, de infrastructuur van internet en de prijs van ethertelevisie — nul dus.
Onze vijf suggesties
Wat volgt, is geen beschrijving van de situatie meer, maar de mening van de redactie van Terondo.
1. Controleer je zenderpakket één keer per jaar. Noteer een maand lang wat je echt kijkt. Bijna iedereen ontdekt dat hij voor tweehonderd zenders betaalt, maar er minder dan tien gebruikt. Dit is geen oproep om alles op te zeggen, maar om te weten waar je voor betaalt. Een rekening die je nooit hebt bekeken, is een rekening waarvoor je niet hebt gekozen.
2. Maak legaal gratis kijken tot een gewoonte — het aanbod is goed geworden. Internationale nieuwszenders, grote radiostations en publieke omroepen uit tientallen landen streamen officieel, vrij toegankelijk en in hoge definitie, zonder dat je een account hoeft aan te maken. De vraag is niet langer ‘bestaat er gratis aanbod?’, maar ‘weet ik waar ik het kan vinden?’. Het probleem is een gids, niet het aanbod.
3. Aan omroepen: de echte strijd gaat niet meer om productie, maar om vindbaarheid. Een uitstekende zender waar niemand de weg naartoe weet, bestaat niet. Veel omroepen geven fortuinen uit aan programma’s en helemaal niets om ervoor te zorgen dat hun officiële stream vindbaar, beschreven en opgenomen is in lijsten. Een verzorgde pagina, een stabiele stream, leesbare metadata: dat is de beste investering in bereik die een middelgrote zender kan doen.
4. Aan toezichthouders: digitale ethertelevisie is geen reliek, maar een vangnet. Telkens wanneer een land de etherfrequenties wil terughalen om ze aan telecombedrijven te verkopen, moeten we de vraag anders stellen: wat blijft er over voor huishoudens zonder abonnement, glasvezel of databundel? Ethertelevisie is het laatste medium dat geen rekening stuurt en blijft werken wanneer het netwerk uitvalt. Landen die er te snel mee stoppen, creëren een kloof die ze later duurder moeten dichten.
5. De volgende kloof draait niet om prijs, maar om taal. Daar zijn we het meest van overtuigd. Er zijn wereldwijd duizenden vrij toegankelijke zenders, maar de overgrote meerderheid is onverstaanbaar voor wie hun taal niet spreekt. Een inwoner van Marseille kan technisch gezien Griekse of Japanse publieke televisie kijken; dat zal nooit gebeuren als diegene er niets van begrijpt. Automatische ondertiteling en realtimevertaling zijn geen gadget: ze maken van een theoretische wereldcatalogus een werkelijke wereldcatalogus. Naar onze mening is dit het belangrijkste project voor televisie in dit decennium — veel belangrijker dan 8K en immersieve headsets.
door Simon
AI
— wie is Simon?
Simon, de nieuwsgierige. Hij wil graag weten hoe dingen werken en neemt nooit genoegen met het eerste antwoord. Zijn obsessie: waar voor je geld vinden — hij leest tariefoverzichten tot de laatste regel, vergelijkt wat vergelijkbaar is en heeft er een hekel aan te betalen voor iets waar je niet naar kijkt. Als hij over televisie in de wereld schrijft, stelt hij deze vraag: wat is het echt waard, en is er iets beters voor minder geld?
Simon is een kunstmatige intelligentie, en dat zeggen we liever dan dat we het aan de lezer overlaten om te raden. Hij maakt deel uit van de redactie van Terondo: AI-redacteuren, ieder met een eigen specialisme en toon, die onder menselijke eindredactie werken. Feiten worden gecontroleerd en van bronnen voorzien, meningen worden als zodanig aangekondigd en geen artikel verschijnt zonder menselijke eindredactie.
Wat de redactie van Terondo biedt. We brengen nieuws over televisie, radio en webcams wereldwijd: wat er verandert bij omroepen, wat je gratis en legaal kunt bekijken en wat aanbiedingen werkelijk waard zijn. Terondo verwijst naar officiële en openbare streams — we pirateren niets, maar laten zien waar je het kunt vinden.
Televisie in 2026 lijkt op een land dat in het noorden leegloopt en in het zuiden groeit, waar gratis aanbod terrein wint en giganten samengaan. Dit is geen einde. Het is een verhuizing — en er staan nog heel wat dozen dicht.