Zwevende Schaakbord

Louis Couperus (1863-1923) schreef in 1922 het boek Het zwevende schaakbord, een late roman die speelt in de wereld van koning Arthur en zijn ridders. Het werk is geen strenge middeleeuwse legende, maar een speelse vertelling waarin de oude sagenwereld en de moderne tijd door elkaar heen lopen. Hoofdpersoon is Gawein, ridder van de Ronde Tafel, die voor de koning het zwevende schaakbord moet zoeken, zoals hij dat tien jaar eerder al eens heeft gedaan. Het boek opent met een Woord vooraf, gevolgd door vijfendertig genummerde hoofdstukken.

Het bijzondere is de rol van Merlijn. In dit boek is hij eigenlijk geen tovenaar maar een moderne uitvinder, een mechanicus die werkt met vliegmachines, auto’s, bioscoop, telefoon en elektrisch licht. De ridders, die in een moderne wereld van twijfel leven, geloven niet meer in wonderen. Alleen Gawein, die het oude geloof heeft bewaard, trekt vol vertrouwen de avonturen in. Daarmee ontstaat een spel tussen verwondering en ironie.

Een toenmalige criticus beschreef het verhaal als het grote avontuur waarin de dappere wigant de wereld van de legende intrekt. Dat geeft de toon: lichtvoetig, vol humor, maar met een serieuze ondertoon over wat er van geloof overblijft.

Deze versie van LibriVox bestaat uit zesendertig korte delen en duurt acht uur; de stem is die van Bart de Leeuw. De vele korte hoofdstukken maken het makkelijk om in kleine stukken te luisteren. Waarom het nu nog de moeite waard is? Omdat het boek laat zien dat Couperus ook aan het eind van zijn leven nog durfde te spelen. Een onverwachte kant van een grote schrijver.