Luisterboeken Voorgelezen door vrijwilligers
Luisterboek · voorgelezen door vrijwilligers
Twenthe
Jacobus Craandijk (1834–1912)
Voorgelezen door Marcel Coenders · 10 hoofdstukken · 3 u 55
Achterflap
Twente rond 1870: een landstreek in verandering. Jacobus Craandijk trekt er wandelend doorheen en schrijft op wat hij ziet. De rokende schoorstenen van Hengelo en Enschede, de fabrieken van de opkomende industrie, de statige landerijen rond kasteel Twickel, het Volkspark in Enschede en een tocht van Almelo via Borne naar Hengelo. Hij kijkt met bewondering naar de nieuwe industrie, maar vergeet de oude schoonheid van heide, bos en buitenplaats niet. Aan het slot zucht hij dat hij maar een klein deel heeft kunnen bezoeken van al het fraaie dat Twente te bieden heeft. Tien korte hoofdstukken, goed voor bijna vier uur, waarin een streek in beweging is. De hoofdstukken noemen Hengelo, Twickel en andere plaatsen op de route. Voor wie Twente kent, een plezierig weerzien met het verleden; voor wie het niet kent, een prettige kennismaking.
Inleiding
Jacobus Craandijk (1834-1912) schreef in de jaren zeventig van de negentiende eeuw de reeks Wandelingen door Nederland met pen en potlood. Twenthe, uit 1876, is een van die afleveringen. De schrijver combineert daarin wat we nu een reisverslag zouden noemen met een stuk cultuurgeschiedenis, aangevuld met de tekeningen die in het gedrukte boek stonden.
In dit deel bezoekt hij Hengelo, waar de industrie net op gang komt, en schrijft hij over de opkomende industrie van Hengelo en Enschede, die de streek in korte tijd zou veranderen. Daarnaast beschrijft hij het kasteel Twickel met zijn uitgestrekte landgoed, het Volkspark in Enschede en een wandeling van Almelo via Borne naar Hengelo. De hoofdstukken zijn soms in twee delen opgesplitst, zodat u ze makkelijk tussendoor kunt beluisteren. Tegelijk is het een boek over een omslagpunt: wie de verslagen leest, voelt dat Twente voor een ingrijpende verandering staat. De fabrieken groeien, de steden breiden zich uit en toch leeft nog de sfeer van het oude landelijke Twente. Dat spanningsveld geeft het verhaal zijn bijzondere kracht. De wandeling opent met een inleiding en volgt dan de route plaats voor plaats.
Tien hoofdstukken vullen zo'n vier uur. Marcel Coenders, die voor LibriVox opneemt, leest de tekst voor met gevoel voor de negentiende-eeuwse zinsbouw, wat het geheel een beschaafd, rustig tempo geeft.
Het blijft ook nu de moeite waard, omdat Twente sindsdien zo grondig is veranderd dat dit verslag bijna een historisch document is. Het laat zien hoe mensen toen keken naar vooruitgang: met trots, met nieuwsgierigheid, maar ook met een vleugje weemoed om wat verdween. Het is lokale geschiedenis, verteld als een goed gesprek op een lange wandeling.
Rechtenvrij
Jacobus Craandijk overleed in 1912: het werk is in Zwitserland publiek domein, meer dan 70 jaar na de dood van de auteur.
De vrijwilligers van LibriVox hebben deze opname aan het publiek domein geschonken.
Bronnen : Pagina op LibriVox · Bestanden op Internet Archive · Oorspronkelijke tekst