Scharlaken letter

Nathaniel Hawthorne (1804-1864) was een Amerikaanse schrijver die in zijn werk vaak terugkeerde naar het puriteinse verleden van Nieuw-Engeland. The Scarlet Letter, in het Nederlands De scharlaken letter, geldt als zijn bekendste roman.

Een Nederlandse bespreking uit 1854, in de Vaderlandsche Letteroefeningen, vatte het boek samen als een tafereel van het kwade in de mens. Er treden weinig personen op, maar toch is er handeling genoeg. De hoofdpersoon is een gevallen, beklagenswaardige vrouw. Het eerst zien we haar op het schavot, voor het oog van de menigte tentoongesteld om haar vergrijp. Ze staat daar met een zuigeling, de vrucht van verboden hartstocht, op de arm en met een scharlaken schandletter op de borst: een A, voor adultère, die ze tot aan haar dood moet dragen. Hawthorne werkt met weinig personages, maar legt veel nadruk op hun innerlijke strijd. De schandletter wordt een symbool dat in het verhaal telkens opnieuw van betekenis verandert, en de omgeving, het stadje met zijn strenge zeden, drukt een stempel op alles wat gebeurt.

Het boek opent met een lange inleiding, Het douanegebouw, waarin Hawthorne vertelt hoe hij aan het verhaal kwam, en gaat dan over in de eigenlijke geschiedenis. Hawthorne schrijft in een bezonnen, symbolisch proza, waarin letters, kleuren en plaatsen een tweede betekenis krijgen.

Wie wil luisteren, heeft twaalf uur nodig, verdeeld over achtentwintig delen. Marcel Coenders verzorgde de voordracht voor LibriVox. Waarom zou u het vandaag nog beluisteren? Omdat de vragen van het boek, schuld, publieke schaamte en de macht van de gemeenschap, tijdloos zijn. Het is een intens, beklemmend en tegelijk menselijk verhaal, dat zich in het Nederlands van een eeuw geleden bijzonder laat horen.