Psyche

Louis Couperus (1863-1923) staat vooral bekend om zijn psychologische romans, maar hij schreef ook sprookjes, allegorieën en fantasieën. Psyche, verschenen in 1898, is daarvan een van de bekendste. Het is een poëtische vertelling met een eigen symboliek. De vertelling telt zevenentwintig korte hoofdstukken, die in negen delen zijn samengebracht, en is kort genoeg om in een of twee avonden te beluisteren. Psyche verscheen in 1898 en werd gevolgd door de sproken Fidessa (1899) en Babel (1901).

Een tijdgenoot schreef dat het werk een opvatting van mens en wereld verbeeldt. Drie factoren beheersen het menselijk bestaan en drie de wereldgeschiedenis. Men kan ze noemen stof, geest en ziel, of lijf, hoofd en hart, of zinnen, gedachte en droom. Couperus noemt ze Emeralda, Astra en Psyche. Daarmee ontstaat een verhaal dat zowel letterlijk als figuurlijk kan worden gelezen, en dat elke luisteraar een andere betekenis kan opleveren.

De taal is rijk en beeldend. Couperus gebruikt lange, golvende zinnen, veel kleur en veel muziek. Dat maakt het boek bij uitstek geschikt om te beluisteren: de klank van de zinnen is minstens zo belangrijk als de gebeurtenissen.

De opname telt negen delen en duurt ruim vier en een half uur. Marcel Coenders leest het voor, als vrijwilliger van LibriVox. Waarom het nu nog de moeite waard is? Omdat Psyche herinnert aan wat literatuur ook kan zijn: niet alleen een verhaal over mensen, maar een poging om iets van het grotere geheel te vatten. Wie zin heeft in een stille, bijna meditatieve luisterervaring, vindt hier een bijzonder werk van een schrijver die ook als dichter van proza gold.