Luisterboeken Voorgelezen door vrijwilligers
Luisterboek · voorgelezen door vrijwilligers
Proeve over de opvoeding, aan de Nederlandsche moeders
Betje Wolff (1738–1804)
Voorgelezen door Edith van der Have-Raats · 10 hoofdstukken · 2 u 03
Achterflap
Een opvoedingsboekje uit het einde van de achttiende eeuw, gericht aan moeders, en verrassend modern. Betje Wolff, een van de bekendste vrouwelijke schrijvers van haar tijd, schrijft met waardering voor vrouw en kind. Ze roept moeders op de vaak brute opvoedingsmethoden van die tijd te vervangen door redelijkheid en begrip voor de ontwikkeling van het kind. Haar taal is eenvoudig en daardoor ook nu nog goed te volgen. Het boekje wordt voorafgegaan door een voorwoord op rijm van haar vriendin en huisgenote Aagje Deken. Tien korte delen, ruim twee uur, voorgelezen door Edith van der Have-Raats. Een kijkje in de denkwereld van een vooruitstrevende vrouw uit de Verlichting. Een kort en helder luisterboekje dat laat horen hoe een vrouw in de achttiende eeuw al pleitte voor een zachtere, verstandiger opvoeding. Ook nu nog opvallend actueel.
Inleiding
Betje Wolff (1738-1804) was een van de belangrijkste schrijfsters van de Nederlandse Verlichting. Ze woonde en werkte samen met haar vriendin Aagje Deken (1741-1804), met wie zij onder meer de briefroman Sara Burgerhart schreef, die in 1782 verscheen. Haar Proeve over de opvoeding, aan de Nederlandsche moeders richt zich rechtstreeks tot de moeders van haar tijd. Het boekje bestaat uit een voorwoord en negen delen. Het is een klein boekje met een groot onderwerp: de manier waarop kinderen worden grootgebracht.
Het boekje was destijds zeer vooruitstrevend. Wolff heeft een positieve waardering voor vrouw en kind en roept op om de vaak brute opvoedingsmethoden van de achttiende eeuw te vervangen door redelijkheid en begrip voor de ontwikkeling van het kind. Dat past in de bredere beweging van de Verlichting, die het verstand en de menselijke waardigheid centraal stelde. De schrijfster spreekt haar lezeressen aan als verstandige, verantwoordelijke mensen.
Het taalgebruik is eenvoudig, daardoor is de tekst ook voor ons in de eenentwintigste eeuw goed te volgen. Het boekje opent met een voorwoord op rijm van Aagje Deken, gevolgd door negen delen waarin Wolff haar opvattingen uiteenzet. Dat voorwoord, geschreven door haar vriendin en huisgenote, geeft het boekje een persoonlijk begin. De toon is helder en eenvoudig, ook voor luisteraars van nu.
Tien korte delen, samen ruim twee uur: zo groot is deze opname van LibriVox, ingesproken door Edith van der Have-Raats. Waarom zou u het vandaag nog beluisteren? Omdat opvoeding een onderwerp blijft dat ouders bezighoudt, en omdat het verrassend is te horen hoe iemand in de achttiende eeuw al pleitte voor begrip en redelijkheid. Een klein, bijzonder tijdsdocument.
Rechtenvrij
Betje Wolff overleed in 1804: het werk is in Zwitserland publiek domein, meer dan 70 jaar na de dood van de auteur.
De vrijwilligers van LibriVox hebben deze opname aan het publiek domein geschonken.
Bronnen : Pagina op LibriVox · Bestanden op Internet Archive · Oorspronkelijke tekst