Orpheus in de dessa

Augusta de Wit werd in 1864 geboren en overleed in 1939. Ze werd in Nederlands-Indië geboren en schreef in een fijnzinnige, schilderachtige stijl over het leven daar, vaak met oog voor de natuur en de wisselwerking tussen verschillende culturen. Haar werk wordt gerekend tot de Indische letteren.

Orpheus in de dessa verscheen in 1903. De titel verwijst naar de mythe van Orpheus, de zanger wiens muziek dieren en mensen kon betoveren. In een dessa, een Indisch dorp, vormt het spel van een fluitspeler de motor van het verhaal. De hoofdpersoon is een ingenieur met romantische neigingen, die zich laat meeslepen door wat hij hoort. Zo wordt het verhaal ook een gelijkenis voor de manier waarop het zakelijke Nederland door het geheimzinnige Indië werd aangesproken.

Juist de beperkte omvang geeft de vertelling een zekere dichtheid. Elke scène draagt bij aan de stemming, en niets is overbodig. Wie houdt van muziek, ziet in het verhaal bovendien een spel met de kracht van klank, en met de vraag wat een geluid met een mens kan doen. De fluit is hier meer dan een instrument: ze is de stem van een wereld die zich aan de verklaringen van de ingenieur onttrekt.

De opname bestaat uit zeven delen en duurt ongeveer een uur en vierenvijftig minuten. Marcel Coenders, vrijwilliger van LibriVox, leest voor. Het boek is kort genoeg om in één of twee zittingen te beluisteren en is bij uitstek geschikt voor wie een voorproefje wil van het werk van Augusta de Wit, of voor wie een stemmige vertelling zoekt die muziek en landschap verbindt. Een goede aanrader voor luisteraars die houden van verhalen die zich langzaam en suggestief ontvouwen.