Leven van Johannes Wouter Blommesteyn - deel 4

Adriaan Loosjes Pzn. (1761-1818) beschreef in drie levensbeschrijvingen een dwarsdoorsnede van wat hij beschouwde als de Nederlandse karaktereigenschappen. Het Leven van Johannes Wouter Blommesteyn is daarin het kritische laatste deel, verschenen in 1816.

Dit vierde deel brengt de levensbeschrijving tot een einde. De schrijver gebruikt het slot niet alleen om het lot van zijn held te beschrijven, maar ook om de balans op te maken van de drie boeken. Daarmee is dit deel een logisch eindpunt voor wie alle delen heeft gevolgd, en ook een aanleiding om terug te kijken op wat het drieluik heeft laten zien.

De slotsom is niet verheven maar menselijk: wie na ruim honderd uur luisteren een conclusie zoekt over de Hollandse aard, vindt een lichte, bijna schouderophalende wijsheid. De deugdzame voorbeelden uit de zeventiende eeuw en de mislukkeling uit de achttiende hadden dezelfde grondstof, namelijk gewone mensen met hun sterke en zwakke kanten. Dat die blik na twee eeuwen nog te volgen is, zegt iets over de blijvende kracht van Loosjes als observator van zijn volk.

De opname bestaat uit negentien hoofdstukken en duurt ongeveer zeven uur en zesendertig minuten. Marcel Coenders, vrijwilliger van LibriVox, leest voor. Hij heeft in totaal meer dan honderd uur aan de drie boeken van Loosjes gewijd, een prestatie die luisteraars veel inzicht geeft in een bijna vergeten schrijver. Het boek past bij wie belangstelling heeft voor negentiende-eeuwse romans, voor satire en voor de vraag hoe een tijd zichzelf en zijn voorgangers beoordeelt. Voor wie de reeks vanaf het begin volgde, voelt dit slot als het dichtklappen van een lang boek dat men met plezier heeft gelezen.