Luisterboeken Voorgelezen door vrijwilligers
Luisterboek · voorgelezen door vrijwilligers
Jan, Jannetje en hun jongste kind
E. J. Potgieter (1808–1875)
Voorgelezen door Anna Simon · 3 hoofdstukken · 57 min
Achterflap
Het is oudejaarsavond 1841. Jan en Jannetje vieren de laatste avond van het jaar met hun kinderen: Janmaat, die voor de zeevaart staat, Jan Contant en Jan Crediet van de handel, Jan Compagnie van de koloniën en Jan Cordaat van het leger. Maar het gezin vaart er niet bepaald wel bij, en dat ligt aan de jongste zoon, Jan Salie, die voor lamlendigheid staat. Wat moeten ze met hem beginnen? Achter de vrolijke familiescène schuilt een allegorie: Jan en Jannetje staan voor het oorspronkelijke Nederlandse volk, en hun kinderen voor de onderdelen van de samenleving. Zo wordt een huiselijk tafereel een commentaar op de toestand van het land. Het verhaal is kort, bijtend en vol woordspelingen. Een eigenzinnige vertelling over wat een natie met zichzelf doet, nog altijd herkenbaar.
Inleiding
Everhardus Johannes Potgieter (1808-1875) was dichter, criticus en medeoprichter van het tijdschrift De Gids. In zijn werk keert hij zich vaak met scherpe spot tegen wat hij als gebrek aan geestkracht in het Nederland van zijn tijd zag. Zijn werk is vaak kritisch en geestig tegelijk.
Jan, Jannetje en hun jongste kind verscheen in 1842 en is een voorbeeld van een satirische allegorie. De namen van de kinderen vormen een soort sleutel: wie ze leest, ziet de handel, het leger en de koloniën als familieleden, elk met een eigen aard en eigen zwakheden. Het jongste kind uit de titel, Jan Salie, staat voor de geest van lamlendigheid die volgens Potgieter in zijn tijd heerste. Het boekje is kort, maar rijk aan toespelingen op het Nederland van 1841. Wie die toespelingen niet allemaal meteen herkent, kan zich toch laten meevoeren door de toon, het ritme en de gedachte dat een land net als een gezin kan ruziën en zich kan hernemen.
In dit verhaal stelt een gezin het land voor. Wie de bedoelingen niet kent, kan het boekje toch lezen als een eigenaardig familieverhaal. Wie ze wel kent, ziet hoe elk kind een deel van de Nederlandse economie en politiek verbeeldt. Potgieter gebruikt ironie en overdrijving om zijn punt te maken. Het is een bescheiden werk van ongeveer een uur, maar het laat een goede indruk achter van zijn schrijfwijze.
Het luisterboek telt 3 delen en duurt ongeveer 60 minuten. Het werd ingelezen door Anna Simon, voor LibriVox, het project waarin vrijwilligers boeken uit het publiek domein inspreken.
Rechtenvrij
E. J. Potgieter overleed in 1875: het werk is in Zwitserland publiek domein, meer dan 70 jaar na de dood van de auteur.
De vrijwilligers van LibriVox hebben deze opname aan het publiek domein geschonken.
Bronnen : Pagina op LibriVox · Bestanden op Internet Archive · Oorspronkelijke tekst