Hoe hij raad van Indië werd

Paul Adriaan Daum leefde van 1850 tot 1898. Hij was journalist en schrijver in Nederlands-Indië, en hij stond bekend om zijn kritische blik op de Europese gemeenschap daar. Zijn romans zijn zowel verhaal als maatschappelijke studie, waarin hij de verhoudingen van de koloniale samenleving laat zien.

Hoe hij raad van Indië werd verscheen in 1888 en beschrijft de loopbaan van een middelmatige ambtenaar die dankzij de invloed en de intriges van zijn twee echtgenotes de hoogste functies bereikt. De titel is ironisch: raad van Indië was een zeer hoge functie, en de schrijver laat zien hoe weinig eigen verdienste daar soms voor nodig was. Geld, positie en erotiek lopen door elkaar, zoals dat kenmerkend was voor de Indische maatschappij.

Voor de moderne luisteraar is vooral interessant hoe weinig de aard van macht en protectie is veranderd. De verhaallijn blijft herkenbaar, ook al spelen de gebeurtenissen in een andere wereld en een andere eeuw. Dat de motor van de loopbaan twee echtgenotes zijn, geeft het boek een extra scherpte: wie stijgt hier, en wie duwt?

De opname bestaat uit twintig delen, waaronder een voorrede, en duurt ongeveer tien uur en vijftig minuten. Marcel Coenders, vrijwilliger van LibriVox, leest voor. Het boek is een goede keuze voor wie zich wil verdiepen in het dagelijks leven van het koloniale bestuur, of voor wie een satirische roman uit de negentiende eeuw wil horen. Het verhaal vraagt om aandacht voor de details, maar beloont die met een kijk op macht, ambitie en schijnheiligheid. Het is een satire waarin de grootste verdiensten niet altijd bij de man liggen die de titel krijgt.