Luisterboeken Voorgelezen door vrijwilligers
Luisterboek · voorgelezen door vrijwilligers
Brieven van den nutteloozen toeschouwer
Louis Couperus (1863–1923)
Voorgelezen door Anna Simon · 10 hoofdstukken · 2 u 10
Achterflap
In de zomer van 1914 bevindt Louis Couperus zich in München, in een pension aan de Wittelsbacherplatz. Op 1 augustus verklaart Duitsland Rusland de oorlog. Wat doet een schrijver die geen soldaat is, maar plotseling midden in een wereldbrand zit? Hij schrijft. In de vorm van brieven stuurt hij columns naar het dagblad Het Vaderland, eerst vanuit München, later vanuit Florence. De nutteloze toeschouwer, zo noemt hij zichzelf, kijkt en beschrijft: wat hij hoort en leest en wat dat met hem doet. In het begin spreekt er bijna een fascinatie voor de oorlog uit, en hij verslindt het nieuws van de eerste dagen en weken. Het zijn tien korte stukken. Een bijzonder getuigenis van de eerste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Een persoonlijk document van een schrijver die zich plotseling deel van de geschiedenis voelt.
Inleiding
Louis Couperus (1863-1923) is vooral bekend als romanschrijver, maar hij schreef ook veel korte stukken voor kranten en tijdschriften. Vanaf 1912 bracht hij de zomers door in München. Die gewoonte bepaalde dat hij in augustus 1914 in Duitsland was, toen de oorlog uitbrak.
De brieven verschenen van oktober tot december 1914 in Het Vaderland, een Nederlands dagblad. Nederland was neutraal, maar de oorlog kwam dichtbij: wie in het buitenland verbleef, moest vaak haastig nadenken over terugreizen en veiligheid. Voor zijn historische romans had Couperus zich vaak in het verleden verdiept; nu krijgt hij het gevoel er zelf deel van uit te maken. Hij noemt zichzelf in de titel een nutteloze toeschouwer. Het boek verscheen in 1918, enkele jaren later, als bundel. De korte lengte, ongeveer tweeënhalf uur, maakt het tot een compact en rijk document. Wie wil horen hoe de eerste weken van de oorlog werden beleefd door een gevoelig schrijver, hoeft niet verder te zoeken.
De toon van de brieven is persoonlijk. Couperus schrijft niet als politicus of strateeg, maar als iemand die zijn dagelijkse bezigheden onderbroken ziet worden. Hij beschrijft zijn reactie op het nieuws van de eerste dagen en weken van de oorlog, eerst vanuit München en later vanuit Florence. Wie vooral zijn romans kent, ontdekt hier de verteller in zijn directe stem. De tien brieven zijn kort. Samen vormen ze een tijdsdocument dat zowel literair als historisch waarde heeft.
De opname, gemaakt voor het vrijwilligersproject LibriVox door Anna Simon, beslaat 10 brieven en duurt ongeveer 2,2 uur.
Rechtenvrij
Louis Couperus overleed in 1923: het werk is in Zwitserland publiek domein, meer dan 70 jaar na de dood van de auteur.
De vrijwilligers van LibriVox hebben deze opname aan het publiek domein geschonken.
Bronnen : Pagina op LibriVox · Bestanden op Internet Archive